बाकी शून्य ……

अंक, बाराखडी, गणित, भाषा, इतिहास, भुगोल, विज्ञान, मग जीव नी भौतिक त्यात रसायनाचा घोळ….. बीजगणित, भूमिती, ट्रिगनॉमेट्री नं बिट्री…. साईन न कोसाईन, टॅन न बिन …… ईंटिग्रेशन, डेरिव्हेटिव्हज…. डबल नं ट्रिपल…. काळ काम न वेगही त्यात….आपली भाषा, साहेबाची भाषा… हिंदी बिंदी मधेमधे….व्याकरणं बिकरणं, नुसतंच प्रकरण….. प्रोजेक्टाईल नी सरळ , रिलेटिव्ह बिलेटिव्ह मोशन की बिशन ….. हालचाल नुसत्याच नावाची नी खरं तर सगळं थबकवणारी …… व्हेक्टर्स बिक्टर्स , डोक्यावरचे बाण….. वर्तूळ नि चौकोन….. इकडे रेषा,  तिकडे किरण….. वाकड्यात शिरले की डिगीटल नं ऍनालॉग….. डेटा न फेटा…. बायनरी बियनरी ….. मेकॅनिक्स नं ग्राफिक्स …. कंडक्टर नं नॉनकंडक्टर भलती धुडं … मधे सेमी वाल्यांच रिजर्वेशन चं लफडं ….. मिली सेंटी डेसी मिटर …  डेका हेक्टो किलो मिटर… नसती पाठांतर… त्यात मैलाची गणितं …. आर्टस न कॉमर्स…..आम्ही सुखी न तुम्ही दु:खी….. उभ्या दोन रेषा समोरासमोर की कपॅसिटर …आडवं पाडा त्यांना वेड्या वाकड्य़ा ओढा झाली की रेजिस्टर…. डायोड न ट्रायोड, इन्व्हर्टर नं बिन्व्हर्टर ….

आमचं सायन्स तुमचं सायन्स….. तुम्ही डॉक्टर, तुम्ही वकील .. तुमची जात वेगळी आणि आमची वेगळी !!! तुमचे विषय सोप्पे आणि आमची मेली ब्रॅंचच अवघड…… तुम्ही करा मज्जा नं आम्हाला सजा….

एकाचे एक विषय नं एकाचे एक…. तुमचा अभ्यास आमचा अभ्यास… तुमची डिग्री नं आमची डिग्री…… तुमची वर्ष गेली नं आमचीही गेली……

आम्हाला नोकरी मिळते तुम्हाला नोकरी मिळते….. कधी कधी आमचं नं तुमचं ऑफिसही एकच ….. तुमच्या डिपार्ट्मेंटला काम कमी नं आमच्यावर जबाबदारी भारी…… तुमचं लग्न होतं नं आमचं ही लग्न होतं…. तुम्हाला पोरं होतात नं आम्हालाही पोरं होतात… आयुष्याच्या वेव्हज एकाच दिशेला वहातात…. ए सी असो नं डि सी असो… त्यांचा रस्ता ठरलेला  …..

नाती नं गोती जपा फार….. लोकांच्या वागण्याचा भलता भार….. एक न धड चिंध्याच फार …. आमचं माहेर तुमचं सासर ….. आमची घरं तुमची घरं…. आमचा किराणा, तुमचा किराणा ….. आमच्या मुलांचे रिजल्ट नं तुमचे ते निकाल…..आम्ही घरं घेतो तुम्हीही घेता घरं …. आमचं महाबळेश्वर नं तुमचं माथेरान… लंडन बिंडनला तिकीटं फार…..

दमछाक करताना तुम्हीही दमता… दमछाक करताना आम्हालाही थकवा….. आयुष्याचा अर्थ शोधतो आम्ही…. अर्थात आयूष्याला शोधताना रमताय तुम्ही….

आयुष्याची गणितं म्हणे तुम्ही सोडवता… आयूष्याची गणितं मग आम्हिही सोडवतोच….

गणितात असतं काय काय…. अधिक नं उणे….भागाकार नं गुणाकार…. बालपणीच्या वर्गात शिकवतात बाई…. त्यांच्यावर विश्वासायची आपल्याला घाई….

प्रत्येक जण एक अंक असतो खरा…. पूर्णांक असो किंवा अपूर्णांकच बरा…. काही गोष्टी जोडतो काही वजा करतो….. घातांक बितांक शोधायचेच नसतात… पुस्तकाच्या बाहेर सांगा ते तसेही कुठे दिसतात??? वर्गमूळ नं घनमूळ की नुसतं खूळ …..

प्रश्न पडतात आम्हाला बरं , वाटतं तुमचंही असचं असतं हेच एक खरं…..

आयुष्यात गणिताला एकच फुटते वाट…. भागाकाराच्या रस्त्याचा भलताच थाट …..

आयुष्य स्वत:च होतो मग भाज्य एक…  भाजक म्हणजे आपणच अंक नेक….. अंक जितका मोठा भागाकार तितका सोपा… खूप पायऱ्या उतरायच्या नाहीत, उधाऱ्या उसनवाऱ्या करायच्या नाहीत……

अंक असू देत कुठलाही म्हणा….. नियम हाच गणिताचा कणा… पायऱ्यांना इथे मार्क असतात….. चुकारपणाच्या वाटा नसतात ….

काहीतरी भाग मग आम्ही देतो….. वजाबाक्या बिक्या करत असतो…. एक दरी पार की पुढची खाई ओढायची…. सारं बळ्ं एकवटत पुन्हा उडी मारायची…. आमचं ते असं नं तुमचंही असंच….. भागाकारात गुणाकार.. … गुणाकाराचा एक साक्षात्कार…. आम्ही नं तुम्ही रस्ते तेव्हढे वेगळे, आकडेच काय ते नवे …… तुमचं तेच नं आमचंही तेच की …..

गुणाकाराची वजाबाकी …. हे बाकि नं ते ही बाकि…..

आयुष्याचं संचित वर हळूहळू साठत जातं …..स्वत:लाच स्वत:ने भागायचं वळणं येतं….. हा भाग असतो एक भोग बरं का ….. त्याला चुकवणं आपल्याच्याने खरय का????

अंकातून अंक वजा मग होतो…. संचिताला एक अंक जोडला जातो….. ह्याचं संचित , त्याचं संचित…. आमचं वेगळं … तुमचं पुन्हा वेगळं….

तळाशी उरतं त्याला मग ’बाकी’ म्हणतात…… भेदाभेदाची गणितं इथे येऊन विरतात…..

गोल गोल आकडे फेर धरतात…. शुन्यातून विश्व उगाच का म्हणतात !!!!!

दोर…..

स्वत:वरून जग पाहू नये माणसानं…. म्हणजे चांगलही नाही नं वाईटही नाही….. आपण चांगले म्हणून जग चांगलं असं वाटलं की अपेक्षाभंग आलाच…. आणि तुम्ही वाईट असाल तर बोलायलाच नको नाही का!!!!

चांगलं वागलं कोणी नं की लगेच नको असतं पाघळायला…. तूला खोडच ती भारी… जरा कोणी दोन शब्द गोड बोललं की लागली पुन्हा भजनी…. मग घालतात लोकं लाथा….

जुनं कसं गं विसरतेस पटकन… सोडून देणं सतत अगदी….. लोक गैरफायदा घेतात नं!!!

नसता भोळसटपणा नसतो कामाचा….. लोकं ओळखतात सगळं… घडाघडा बोलू नये….

मदत करताना समोरच्याला खरच गरज आहे का, जाणिव आहे का विचार करावा…..

काही पटलं नाही तर बोलावं ….. मनात मनात ठेवू नये…. कोणाला नाहीये वेळ, तुमच्या मनातं आत्ता नक्की काय हे कोडं सोडवत बसायला…. स्वत:चच समजेना लोकांना तुमची कोण कशाला करेल पर्वा….

ओळखीची लोकं ओळखी देत नाहीत… कशाला  खी खी करून परक्यांशी हसायचं…. नाही पडत त्याला पैसे हा युक्तीवाद नकोय…. लोकांना हल्ली कडवट चेहेरे करून बसायला आवडतं…

जग बदललय, स्वार्थी बाजार आहे सगळा…. माणुसकी हरवलीये…गुन्ह्यांच प्रमाण वाढतय…. नाकासमोर चालणारे लोक आहेतच कुठे???

एक ना दोन….. आपण ऐकतो नं की सल्ले नावाच्या वाक्यांचे धबधबे वहातात अगदी!!!!!सगळेच काही मनात कुठला हेतू ठेवून कुठे दिलेले असतात… बरेचदा आपल्यालाही कळकळ पटतेच… आपण अडलेलो असतो , चिडलेलो असतो , हरलेलो असतो….. कुठेतरी रुजतात  हे सल्ले मग, हो ना , देव जाणे …. मनाचा गोंधळ उडतोच ……’तुम्हाला अक्कलच नाहीये कसं वागावं’ हे वाक्य खरं वाटायला लागतं!!  त्यात सगळे सल्ले पटावे, खरे वाटावे अशी माणसं आजूबाजूला गर्दी करून असतात….. त्यांच्यातून काढायची असते वाट…. घाबरायला होतं !!!

एक दिवस मग कोणितरी अनोळखी माणूस हसतं, उगाच…. ओळखं काय तर चेहेऱ्यावर चेहेरा पडतो आपला लागोपाठ एक दोन दिवस नुसता…. आणि अचानक आपलाच चेहेरा साथ सोडल्यासारखा, एरंड प्यायल्यासारखा हसतच नाही….. समोरचा चुकल्यासारखा निघून जातो नं आपल्याला प्रश्न पडतो…. हे असे का???

सल्ल्यांनी घेतला की काय मेंदूचा ताबा??? आपला चेहेरा आता आरश्यात आपल्याला अनोळखी वाटणार…. धूळ साठायला लागली आता प्रतिबिंबावर!!!

लोकांचा ढोंगीपणा सापडायला लागलाय… बोलतात एक करतात वेगळं हे प्रकर्षानं लक्षात येतं हल्ली… तोंडावर साखरेत घोळून बोलतात पण मागे तितकेसे चांगले मत नाही आपल्याबद्दल हा ही साक्षात्कार…. मतलबाचा मागोवा काढता येतो आता…. सगळं समजतं आताशा…. फसवायचं नाही हं, भाबडेपणाला हळुहळू तिलांजली देण्यात येतीये!!! आनंद का नाहीये मग, तो कुठे लोपलाय…. ही प्रगती की अधोगती मग…. बोध, आत्मज्ञान वगैरे की गूंते वाढताहेत नुसते….

त्याच रस्त्यावर आपल्याच विचारात पुढे जावं ,समोर असतात शाळेत जाणारी चिंटीपिंटी पिल्लं, त्यांच्या त्या मोठ्या बॅगा…. जिना चढताना मुलं बॅगा पुढे ओढताहेत नं बॅगा त्यांना खाली खेचताहेत…. नकळत त्या बॅगला आपल्या हाताने मागून आधार दिला जातोय….. जिना संपतो, ते पिल्लू मागे वळुनही न पहाता शाळेत पळतं!!! मगाशी आपल्या चेह्ऱ्यावरच हरवलेलं हसू पुन्हा नकळत उमटतं!!!

काहितरी उमलतं…..

पुढे यावं दुकानात जावं….. दुकानातलं दुध नेमकं संपलेलं असतं…. अकरा वाजता येइल दुकानदार सांगतो….. देवा रे, चहाचा दुसरा कप गेला की रे माझा…… दुसरे अनेक ब्रॅंड्स आहेत दुधाचे पण ते नको मला…..मनाशी चुचकारतच दुकान सोडलं जातं….. घरातली कामं सुरू मग,  ते सुटताहेत होय….. आपण कामांना लागतो आणि दारावरची बेल वाजते…. कोण आलय सकाळी सकाळी ….. मगाच्या दुकानातला माणूस, त्याच्या हातात दुधाचा कॅन ….. चेह्ऱ्यावर स्मितहास्य…. म्हणतो दुध घेऊन येणारी गाडी लवकर आली आज, मग म्हटलं तूम्हाला घरीच आणून द्यावं दुधाचं कॅन ….. किती आनंद होतो मला…. खूप मोठी नाहीये बाब नाही का… पण स्वत:हून आला ना हा , मला मिळणार नं माझा लाडका चहाचा दुसरा कप आता….

काय म्हणतील लोकं आता ’बिझीनेस स्ट्रॅटेजी’ …नाहितर कोण कशाला असं वागतय….

तरिही, साधा किराणामालाचा दुकानदार तो, त्याला कशाला हवीये स्ट्रॅटेजीची समीकरणं आणि भलेमोठे शब्द असले!! म्हणजे हा अनूभव ’माणूसकीच्या’ खात्यात टाकावा किनई… म्हणजे मला तरी तेच वाटतय, पटतय!!!

माझीच हरवलेली ओळख  कुठे सापडेल तो रस्ता सापडल्यासारखं वाटतय…… आरश्यातल्या प्रतिबिंबावरची धूळ झटकावी असं काहिसं अचानक वाटावं अश्या वेळी

दिवाळी सुरू आहे….. यावर्षी काहिही नवे घ्यायचे नाही हा मनाशी केलेला संकल्प…. पण मुलांना जरा सैलावलीयेत बंधनं…. खूप काही नाही पण त्यांच्या गरजेसाठीचीच एखादी वस्तू घ्यावी म्हणून गाठलेला मॉल….. एक लहानसं दुकानं, मोठ्या मॉलच्या जिन्याच्या बाजूला असलेलं….. हसतमुखाने होतं इथे स्वागत…. माझा जीव इथे जास्त रमतो…. आत मॉलात जास्त वस्तू असतीलही पण त्या घ्या असा आग्रह कोण करणार, घ्यायची तर घ्या नाहितर राहूद्या चा परकेपणा नुसता….. मुलाचा जरा हिरमोड होतो पण…. त्यांचा दोष नाही झगमगाट आणि ’खरी चमक’ यातला फरक समजण्याचं त्यांच वय नाही…. पटलं इथे तुझं घड्याळ तर घे नाहितर मॉल आहेच हा दिलेला पर्याय त्याला…. एक दुकान झालं, मग दुसरं , मग दुसऱ्यातून पुन्हा पहिलं….. बरीच झाली घड्याळं पाहून… त्याला काय हवय त्याला नक्की माहिते…. तो हळूच विचारतो आई तुझं बजेट कितीये? आई आणि दुकानदार यांची नजरानजर होते , दोघेही हसतात…. आई सहज विचारते, “भय्या पाकिस्तान से हो ? ” …. नाही म्हणतो तो, सांगतो मी केरळचा आहे आणि महाराष्ट्रातच जन्म झालाय…. गप्पा होतात मग जरा आपूलकीने…. मुलाला एक घड्याळ आवडतं, आईचं बजेट ओलांडतं आता…. दुकानदाराची ओळख आहे नं आता …. खरेदी आटोपते, मुलगा पुढे निघतो दुकानदार मागून मुलाला हाक मारतो , घड्याळ्याच्या किमतीतून काही पैसे काढून मुलाच्या हातात ठेवतो आणि सांगतो मामाकडून दिवाळीची भेट आहे, काहितरी घे स्वत:ला……

कुठल्यातरी गावचा, कोणाचंतरी दुकान सांभाळणारा कोणितरी अनामिक ’मामा’ पण भाच्याची दिवाळी उजळवून गेला!!! ही सुद्धा ’बिझीनेस स्ट्रॅटेजी’ म्हणायची का आता??? असेलही पण त्या भाच्याला नाही माहिती हा शब्द, तो तर खुश आहे अगदी…. अज्ञानात सुख असावं ते खरं!!!

पुढच्यावेळी याच दुकानात जाणार का आपण…. मग वाटतं कदाचित हो किंवा नाहीही…. एक धडा शिकायला मिळालाय पण की वस्तू विकत मिळतीलही पण ’आनंद’ असा सहज देता येतो….किती असतील हे असे वस्तू विकणारे नं आनंद फुकट देणारे लोक, एकूणातच प्रमाणाने कमी… पण आहेत हे नक्की!!! अकारण चांगलं वागू शकतात लोकं….. स्वार्थाविना एखादा चेहेरा हसवू शकतात लोक!!!

मग त्या समस्त स्वार्थी, शिष्ट वगैरे वगैरे लोकांच काय??? त्यांच काय त्यांच काही नाही… वाट चूकलेले पांथस्त सारे….. अधोगती, अध:पतन वगैरे शब्द असेच आले असतील का??? आणि आता आलेच आहेत तर ते सार्थ ठरवण्याची जबाबदारी खांद्यावर असल्यासारखी वागतात लोकं, झालं!!!! एक खोल खोल दरी असते त्यात कमीअधिक रसातळाला असतात हे, मग खेचतात बाकिच्यांना खालती!!!

सल्ले देणारे ,सावरणारे धरून ठेवतात आपल्याला उतरणीवर , नाठाळाच्या माथी काठी हाणायला सांगतात!!!

चांगले लोक काय मग? त्यांच कार्य काय??? ….. आपल्यासारखे असतात नं, गोंधळणारे, खाली उतरणारे….. त्यांना दोर टाकून वर ओढण्याचे काम करतात हे चांगले लोक!!! त्यांच काम त्या दोराचं… एखाद्याची घसरण थांबवण्याचं….

माझ्याकडचा आरसा आता मात्र लख्ख होतोय…. ’निर्हेतूक ’ हा शब्द पुन्हा येतोय डिक्शनरीत!!! स्थिर असल्यासारखं वाटतय…. घसरण थांबवलीये नं….

चटकन हसू शकतो चेहेरा आता….. रस्ता आहे अर्थात पुन्हा ठेच लागेलही, खड्डाही यायचाच एखादा…. घसरायला झालं की नवा दोर शोधायचा फक्त… सोप्पय… आपल्यासारख्या काठावरच्यांना हाच पर्याय उरतो तसाही!!!

एक जुनं आवडतं गाणं पुन्हा मनात येतय…..

No matter what they tell you,

What you believe is true!!!

No matter where they take us  ला मात्र जोरात ओरडावसं वाटतं   we’ll find our own way back!!!!

कारणं , I can’t deny what I believe…. I can’t be what I’m not !!!!!!

घरटं …

(वेळ -  संध्याकाळ पाच वाजलेले … )

– जायचय का तूला आज मॉलमधे ??? बघं मुलं घरी यायला वेळ आहे अजून… तुझी खरेदी आटोपेल तेव्हढ्यात….

– नको रे, आज राहू देऊ या का मॉल ?? मुलं असताना जाऊ या…. तसेही ती वाढदिवसाची पार्टी कधी संपेल कल्पना नाही… नेमके आपण जायचो आणि मुलं यायची…

– अजब आहेस तू ….. अगं आपण जाणार आहोत ना त्यांना घ्यायला… वेळही ठरलीये… त्याआधि कसे येणार ते ??? मुलं असली सोबत मॉलमधे की का वैतागतेस मग, की वर्षानूवर्षे राहिलं इथे तरी मेलं मॉलांमधे कोणकोणत्या गोष्टी मिळतात समजायचच नाही…. मुलं मला काही सुचू देत नाहीत …. एकदा मला मुलं नसताना घेऊन ये तू मॉलमधे… वगैरे वगैरे!!!!

– कळंsssssलं …. गाडी घराकडे ने गुपचूप!!!!

–ठीक आहे….. आणि बये आज शक्य आहे तर लाव ना तुझी लाडकी जुनी गाणी गाडीत….. एरवी मुलं त्यांची आवडती गाणी लावतात तर करवादतेस की काय धांगडधिंगा आहे म्हणून ….

– राहू दे… असू दे हीच गाणी … कुठे शोधू आता माझ्या लाडक्या गाण्य़ांचा पेन ड्राईव्ह…. चालू दे काहितरी….

–

– माऊ असती गाडीत तर या गाण्याला ओरडली असती, “आवाज वाढवा … ” ….

– विचित्र बाई आहेस तू . इतकच समजलेय मला आता…. … सांगणार आहे मी आज मुलांना मम्माने तुमची आवडती गाणी ऐकली…

– मी काही ऐकत नाही रे ही गाणी… गप्पा मार बघू माझ्याशी… बोलायचं राहून जातं म्हणतोस ना एरवी… बोल बोल आता बोल!!!!

…………….

……………

( संध्याकाळ -साडे सहा )

– किती वाजले रे…. घरं कसलं शांत असतं नाही मुलं नसली की!!! शाळेत जातात ती वेळ माझी कामात जाते पण नंतर ते नसले की शुकशूकाट होतो घरात नुसता….

– हो का!!! अगं पण पसारा घालतात ना ते ….. … तूच ओरडतेस….

……………

…………..

(संध्याकाळ – सव्वा सात )

– बरं जेवून घेऊ या का पटकन… मग निघू या मुलांना आणायला… .

– हो चालेल…. किती किती वेळ ठेवतात नाही लोक वाढदिवस….. फोन करू का त्यांना की आम्ही येतो लगेच मुलांना घ्यायला…

– … अरे बातम्या बघ की… जगात किती घडामोडी घडताहेत ना… एरवी कुठे मुलं ऐकू देतात तूला…. एकतर आवाज तरी करतात नाहितर पोगो किंवा कार्टून पहातात  …. मी नाही हं म्हणत हे तूच म्हणतोस मुलांना…..

– … डाव उलटवलास

–

– श्या आपण दोघेच जेवतोय एकटे , मजा नाही येत… मधे मधे ताटात लूडबूड नाही तर करमत नाहीये….

— … ओ महाराज दोघं ’एकटे’ कसे असतात हो….. खरं सांगू आपण दोघं आत्ता आहोत आपल्या आई वडिलांसारखे… ते पण तर हल्ली असतात दोघेही ’एकटेच’ …. आपण निदान काही वेळाने मुलांना घरी आणणार हे माहितीये आपल्याला…..

–

– … सध्या आपण पिल्लांना चोचीने दाणा भरवणाऱ्या फेजमधे आहोत नाही…. पिल्लं अवतीभोवती चिवचिवताहेत….. मग ती हळूहळू मोठी होतील… नव्हे त्यासाठी आपणही धडपडू….. उंच आकाशातल्या त्यांच्या भराऱ्यांची स्वप्न पाहू…. ते उडतील त्याकडे कौतूकाने पाहू….

– …. ते ’उडतील’ आणि मग उडून जातील…. वेगळी घरटी बांधतील….. त्याचं काय मॅडम ???

— बांधू दे…. उलट मी म्हणेन बांधू दे…  जमवू दे एक एक काडी…. पहिल्या काही काड्या पुरवायच्या हव्या तर तू न मी…. आणि ठेवायचं हलकसं लक्ष घरट्याच्या मजबूतीकडे…. त्यांच्या नकळत हं!!! त्यांच्या पंखातली ताकद, जिद्द वाढती ठेवायची….

–

– मगं पिल्लं त्यांच्या घरट्यात बसतील नी हलकेच मागे वळून पहातील… आई- वडिलांचं घरटं असेल ना नीट असा विचार करतील…. दमले थकले की येतील इथे विसावायला…..

– …. आवरा…. लेडी शेखचिल्ली…. माझं झालय जेवणं…. तुमचा खयाली ’पुलाव’ शिजवा आता गाडीत… मी फोन करून येतो… मुलांना आणायला जाऊया….

– कुचकट …

………………..

………………..

( संध्याकाळ – आठ वाजलेले )

– य्येssssss….. मम्मा बाबा …. आम्ही आलो!!!!!

– ….. मजा केली ना पार्टीत….. आम्ही तुमची वाट पहात होतो…..

— जाम जाम मजा आली रे बाबा …  आणि मम्मा वाट कशाला पहायची…. आम्ही येणारच ’असतो’ ना!!!

— … हो रे… मम्माला सांग हेच पुन्हा एकदा आता 

………….

…………

(वेळ रात्रीचे साठे आठ पावणे नऊ ….)

— अरे त्या रिटर्न गिफ्टांच्या पिशव्या नका रे फेकू इथे तिथे….. कपडे बदला…. हात पाय धूवा… आवरा रे….. ते फुगे तर सरळ डस्टबिनमधे जाऊ द्या… कोणी खेळत नाही… लोळतात नुसते घरभरं….. पसारा घालू नका sssssss !!!! मी काय बोलतेय…. कानात शिरतेय का तुमच्या ?????

—- पीं sssssssss!!!!!!!

— बंद करा रे त्या ’पिपाण्या’ ….. लोक पण ना का देतात ही डोकेदुखी देव जा्णे….काय एक एक खुळ निघतं नवं नवं …..

— मम्मा आपणही माऊच्या बड्डेला दिल्या होत्या हं या … उगाच बोलू नकोस….

— हो ना दिल्या होत्या ना… नाही दिल्याचं होत्या… लोक माझं डोकं दुखवतील मग मी का त्यांचे कान किटवायचे नाहीत!!! …. तुम मेरे बच्चे को पिपाणी दो मै वहीच म्हणजे वैसीच दुसरी तुम्हारे बच्चे को दुंगी…. मराठी बाणा आहे हा!!!

— मम्मा तू पण ना

– कळंलं ना मम्मा पण काय ते… चला झोपायला…..

– नशीब तुझं बाळा कळली तूला तुझी मम्मा… मला अजूनही कोड्यात टाकते ती…..  मुलं असली की त्यांच्यावर रागवते आणि नसली की कधी येतील याची वाट बघते…. चालू दे माते तुझे अखंड

– चूप रे तू…. असेच असते हे,  पिढ्यानूपिढ्या हेच घडणार असते…. उगा मला बोल लावू नकोस!!!

………………

……………..

(वेळ रात्रीचे दहा )

— मम्मा जुन कधी येईल ????

— मम्मा झालं हिचं सुरू….. आधि विचारायची आपण ईंडियाला कधी जाणार?? तू सांगितलस जुनमधे तर आता सारखी विचारते ’जुन कधी येणार ??? ’ …

— आता लगेच येणार हं जुन… लवकरच…. झोपा बघू आता….

— मम्मा मला नानीची आठवण येतीये….

— मम्मा मलापण मी पण मिस करतोय त्यांना…. ते पण आमची आठवण काढत असतील ना…. कधी येइल जुन असे वाटतेय मलापण…

— हं….

– पण मम्मा आपण सगळे असे वेगवेगळे का रहातो…. ते पण दुसऱ्या दुसऱ्या कंट्रीमधे ??? सगळ्यांना एकाच ठिकाणी जॉब का नाही करता येत???

— मोठं होणं म्हणतात बाळा याला….. असू दे, नंतर सांगेन सगळं … झोपा आता… उद्या शाळा आहे!!!!

— ए मम्मा नानीच्या घरामागच्या नारळाच्या झाडावर सुगरणीने घरटे बांधले असेल ना…. ती खाऊ आणत असेल आतल्या पिल्लांसाठी…. मम्मा, मागच्या वर्षीची पिल्लं आता मोठी झाली असतील ना… धमाल!!!!

— …. हो रे बाळा झालीयेत पिल्लं मोठी…. आता ती वेगळी रहातात…. सुगरणीच्या पिल्लाने मात्र पुन्हा एकवार सुंदर ’घरटं’ विणलय ., तसच अगदी मऊसूत, उबदार… मस्त झोका असणारं ..मन लावून , जिद्दीने. काडी काडी पारखून जमवून…. माहितीये तिला  पिल्लं मोठी होणार मग भुर्र्कन उडून जाणार एक दिवस… तरिही….

आणि आता मोठ्या सुगरणीची पिल्लं उडत उडत त्या घरट्याकडे धाव घेणारेत , विसावायला… जगण्याची , उडण्याची जिद्द पुन्हा पंखात साठवायला!!!!!!!!!!!! ….

—- … मिसेस. सुगरण झोप आता !!! 

— गुडनाईट मि.सुगरण  !!!

एक खून माफ…..

“सुख हे मानण्यावर असतं नाही ” …गुळगुळीत वाक्य आहे हे… अनेकदा ऐकलेलं…. जोवर प्रत्यय येत नाही तोवर ही अशी वाक्यं quotes म्हणून बरी वाटतात, अर्थ मात्र झिरपत नाही…. कधी तरी अचानक सामना होतो या वाक्यांच्या अर्थाशी, मग ती पटायला लागतात…. आपल्या मनाचं प्रतिबिंब कुठल्या तरी अनोळखी मनात पडल्यासारखं वाट्तं…. मग या वाक्यांचे फेसबूकचे स्टेट्स बनते… चार दोन मस्त व्यस्त लोक मग ते लाईक वगैरे करतात….

आज तिला म्हणावं वाट्लं, “सुखं बिख सब झूट… च्यायला दु:ख झालय मला ” … राग राग करायचाय… सगळ्याचा…. ब्रम्हदेवाच्या ते या राज्यकर्त्यांच्या सिस्टिमचा… हवापाण्यापासून ते माणसांपर्यंत सगळ्याचा….

लहानपणापासूनचे अनेक प्रसंग आठवताहेत मग तिला…. कोणाची लबाडी, कोणी केलेली फसवणूक असो की जिव्हारी लागलेल्या अनेक जखमांवर धरलेल्या खपल्यांची पुटं असो ….. आज कारणीभूत व्यक्तींची भले नावं गावं आठवत नाहीत पण बिनचेहेऱ्याच्या त्या सारख्याच मनोवृत्तीच्या लोकांची आठवण होतेय…. अनेक हक्क हिरावलेले, अनेकदा गरजेच्या हाकेला ओ न दिलेले काही बाही एकामागे एक आठवणींच्या रांगेत येतेय….

काल मग ती जेव्हा म्हणत होती की ती सुखी आहे तेव्हा कुठे होत्या या आठवणी ???? आज आठवताहेत भराभर म्हणजे त्यांचं अस्तित्व कालही होतच की, म्हणजे “मी सुखात आहे ” या भावनेच्या बांधाने यांना अडवलं होतं जणू…. आज जरा वाटले तिला की इतर कुठे नाही पण आपल्या मनाशी प्रामाणिकपणे कबूल करावे की आजवरच्या आयूष्यात मी ही कधी एकटी होते, खचले होते, निराश होते.. दु:खी होते!!!! जरा असं वाटू द्यायचा अवकाश की कटू आठवणींची ’टोळधाड’ मेंदूत !! टपलेल्या होत्या त्या बांधावर जश्या….

काहिही आणि कोणिही त्रास देऊ शकतं आज… एरवी ज्यांना ’मुर्ख’ म्हणून सोडून द्यावे असे लोकही काही काळ मनात डॊकावतात…. लोक असे का वागतात??? मी नाही असे वागू शकत ??? लोक फक्त मलाच असे त्रास देतात का?? वगैरे अपेक्षित प्रश्नांचे टप्पे येतात, आणि दु:ख एक एक मजला वर चढतं… कीव करावी वाटणं हा आणि भोज्जा शिवावा लागतो या प्रवासात…. कधी स्वत:ची कीव कधी जगाची… जगाची असेल तर काम सोपे… स्वत:ची असेल तर मदत लगेच नाही मिळत…. मनात एक आवर्त पुर्ण होइपर्यंत सहन करावे लागते ते वाईट वाटणे!!!

साधं मॉलमधे जावं तर आपल्याकडॆ एखादीच वस्तू असते… काउंटरवर मारूतीच्या शेपटायेव्हढी रांग…. कोणालातरी ’प्लीज’ म्हणून काम भागू शकते, नंबर आधि लागू शकतोही…. पण मग तिच्या मनात ’एथिक्स’ नावाचं खूळ डोकं काढतं…. मग रांगेत ताटकळा किंवा वस्तू ठेवून बाहेर पडा…. आपल्याआधिची मंडळी रांगेत उभी आहेत ना आधिपासून, त्यांनाही घाई असू शकते ना हे सत्य आहे…. मग ’सत्याची’ कास वगैरे विचार !!! आपल्याला नाही बूवा जमत काही गोष्टी हे आणि एक दु:ख…..

दु:ख …..दु:ख ….. छोटं दु:ख ….. मोठं दु:ख ….. सगळ्या दु:खाचं मूळ परावलंबन असावे का??? आर्थिक, वैचारिक की मानसिक ???? छोटं दु:ख हे वैयक्तिक…. नी मोठं दु:ख हे सामाजिक … की याउलट हा क्रम…… मोठ्या दु:खात ’सल’ हा एक भलता प्रकार मोडतो…. चॅनलवरच्या ब्रेकिंग न्य़ुज वगैरेंपासून सुरू होणाऱ्या या सलात दादोजींचा रातोरात हटवलेल्या पुतळ्याला स्थान द्यावे, की लोक तर ही घटना विसरून IPL पहाताहेत ला द्यावे ???? मोदीने केलेले घोटाळे आठवावे, आदर्श बिदर्श गाठावे की आपण पार हर्षद मेहेता, तेलगी वगैरे प्रभुतींना आठवावे…. दु:खाला किती कारणं असू शकतात याचे प्रत्यय येत होते तिला……

मुळ मुद्दा असा मग की आपण ’सुखी’ आहोत हे म्हणताना समोर पहातो का फक्त…. डोळ्यांना झापडं लावून….. मागे असते बहूधा ही दु:खाची बाजू….. म्हणजे ती सुखात असताना दु:खातही असते…… किंबहूना सुख आणि दु:खाच्या मधे असते …. जे हवे त्याच्याकडे नजर ठेवायची आणि नको त्याच्याकडे पाठ….. आज ती बहूधा उलट्या दिशेला तोंड करून ’उभी’ आहे ….. शाळेतली कविता आठवतेय तिला आत्ता ‘Never admit your sorrows’ …… वर्षानूवर्षे कटाक्षाने पाळलीये ही ओळ….  कधीतरी आज ती म्हणतेय, “होय मी जरा दु:खी’ आहे गड्या…..

तिला वाटतेय आपण ना मनाला एक घट्ट ड्रेस शिवायचा…. उन वारा वगैरे चटक्यापांसून होरपळ अडवायची या मनाची…. पण मेला या मनाचा आकार सतत बदलतो…. कधी सुईच्या भोकाइतकं क्षुद्र तर कधी समूद्रासारखं विशाल…. पौर्णिमेपासून अमावस्येपर्यंत सतत आकार बदलणाऱ्या चंद्रासारख्या हे ’मना’ घे मग तूला दु:खाची शिक्षा!!!!

…………..

…………………

…………………………

–  अगं हे काय बारा वाजलेत रात्रीचे, तू जागीच अजून ???? आणि चेहेरा का हा असा केलायेस??? … तिचा नवरा विचारतोय!!

– काही नाही झालयं , मला जाम वाईट वाटतय, बोअर होतय… ईन शॉर्ट मी दु:खी आहे….. ती

– “दु:खी” आणि तू … हळू बोल कोणि ऐकेल…. कसलं दु:ख झालय, आणि काय लिहीलयेस येव्हढं तावच्या ताव??? …. थांब मी आलोच मग वाचून दाखव…. नवरा

——–

आलाय तो परत, हातात कॉफीचे मग… (हो कप नाही… ’मग ’…. तिला कपात कॉफी नाही आवडत प्यायला… त्याला काहीही चालतं, त्याच्यामते कंटॆंट महत्त्वाचा …. वेलदोडा घातलेला दिसतोय… मस्त सुगंध … वाफाळलेली कॉफी…. )

— हं हे घे… आणि आता वाचून दाखव..…… मला सांगा दु:ख म्हणजे नक्की काय असतं ..       ईति नवरा…

ती आपलं वरं लिहीलेलं सगळं पुराण वाचते एका दमात….

– थांब थांब,  मधे जरा कॉफी पी …. नवरा

कॉफीचा पहिला घोट पोटाआधि मनात डोकावतो….. वाफाळलेली कॉफी दुखावलेल्या मनावर हळूवार फुंकर घालतेय….. कॉफीच्या गोडव्याचा अंमल मनावरही चढतो हलकेच….. ती पुढे वाचते….

“वैयक्तिक दु:ख कधितरी मग मागेच पडतात…. समाज ते मागे पाडायला भाग पाडतो…. चार वर्षाचं मुलं घरी आलं तरी आई धास्तावल्यासारखी शहानिशा करते, त्याला न समजणारे प्रश्न विचारते… शाळेत बसमधे तूला कोणी हात तर लावत नाही ना???? कोणी काही खायला दिलं तर खायचं नाही हं… कोणी हात लावला तर रागावयचं हं…. ते मुलं बावरतं मग, ते सांगतं बसमधून उतरताना अंकल हात धरून उतरवतो, मग काय करू ???? … आईकडेही उत्तरं नसतात…. अविश्वास दाखवायला ती शिकवत असते….. एक एक ’धडे’ वाढतात… आणि दु:ख ही…. दु:खाचा डॊंगर होतो नुसता….कडेलोट…... “

— …. थोडक्यात आत्ता या क्षणी तुझं ’दु:ख’ एकदम टॉपला आहे म्हणजे…. हो की नाही…. टॉपला काय असतं, ’टेरेस’ …. तिथून होतो कडेलोट…. नवरा

— हे बघ तूला गंमत वाटतेय ना…… ….. ती

(ती अजून दु:खी जरा… पण कॉफी खरच मस्त जमली होती आजची … दु:खाचा दोलक कमी ते जास्त वर डोलतोय……किंचित हसू चेहेऱ्यावर , म्हणजे कॉफीची चव चेह्ऱ्यावर उमटावी असे काहीसे…नवऱ्याने तिच्या आवडत्या मगमधे, तिला आवडते तशी कॉफी , तिला गरज होती त्याक्षणी आणली याचा परिणाम मनावर झाला होता हे मान्य तिलाही ….)

— आता तू मला खरच सांग या सगळ्या पानभर दु:खात, दु:खाचं मूळ काय ???? …… नवरा

— मुळ ना मुळ आहे ते माणसाच्या प्रवृत्तीत…. स्वत: सुखी होताना, स्वत:चा स्वार्थ पहाताना इतरांचा विचार न करण्याच्या वृत्तीत दु:खाचं मुळ आहे, असतं ……. ती

— झालं मग… अगं जसं charity begins at home तसं लेट सुख अल्सो बिगिन ऍट अवर होमच …. आपण प्रत्येकाने निदान आपल्यापुरतं असा विचार केला की मी माझ्या सुखासाठी इतर कोणाला दु:ख देणार नाही, की जगावरचा बराच ताण कमी होइल नाही का…. “

– मॅडम अहो आशावादी वागणं हे आपलं बलस्थान आहे त्यावरून ढळू नका…..मान्य, बरच काही नसतं आपल्या हातात, पण जे आहे ते अनेकांपेक्षा अनेक पटीने जास्त आहे , आणि मी सुखी आहे म्हणणारेच सुखी असतात आणि होतात हे स्वत:चे डायलॉग्स तू विसरते हे माझं आता दु:ख झालयं  ..खाली त्या डायरीत काय बघतेयेस, समोर बघ माझ्याकडॆ.. .. आणि हो कुठे पोहोचलय तुझं दु:ख, कडेलोटाला ना… करतोच थांब त्याचा कडॆलोट, ढकलतो त्याला सरळ खोल दरीत…. खून करतो आज त्या दु:खाचा……..  .. बोला आता काय म्हणताय .. ……. नवरा

— एक खून माफ …. ती

(मगाच्या तिच्या विचाराप्रमाणे ’समोर’ची बाजू  तर सुखाची होती ……. हा आपल्याला ’समोर’ बघायला सांगतोय, त्याच्याकडे …. )

(मनाची कॉफीशी घट्ट मैत्री झालीच होती आता…. मन हळूच कॉफीच्या कानात कुजबूजलं … तो जो समोर हसतोय ना तो ’सिरियल किलर’ आहे बरं, अश्या अनेक दु:खांचे त्याने खून केलेत !!!!! )