लेकीच्या माहेरासाठी…….

नुकताच जागतिक Girl Child Day झाला……

मुळात या राजकन्या जन्माला आल्यानंतरचे सगळेच दिवस खरं तर त्यांचेच असतात……..तरिही असा एक दिवस ज्यात आपलीच नव्हे तर जगातल्या सगळ्याच मुलींचा विचार प्रत्येकाने करावा नाही का!!!! आज मात्र हे विचार मी एक आई, एका सात वर्षाच्या मुलाची आणि अडिच वर्षाच्या मुलीची या भुमिकेतून मांडतेय……..माझी मुलाची डिेलिवरी अगदी सोपी झाली…….पण माझ्या लेकीची गोष्टच निराळी!! मुलगा झाला तेव्हा म्हटलं आहा रे!! आपण केव्हढे पक्के आहोत…..अजिबात आरडाओरडा नाही केला डिलिवरीत….. माझ्या लेकीने मात्र माझी पुरती खोड जिरवली……भरपूर त्रास झाला…अगदी जीव नको नको झाला….अखेरी रात्री तीन वाजता एकदाचे कन्यारत्नाचे आगमन झाले……..तिचं ते पहिल ’ट्याँव……’ ऐकलं ….माझे श्रमलेले, शिणलेले आधीच पाझरत असलेले डोळे आणखीनच वाहू लागले……त्याक्षणी मनात आलं देवा रे माझ्या पिल्लाला पण याच दिव्यातून पार पडावं लागणार आहे रे!!!! तो क्षण, तो विचार, मनातली ती आंदोलन…..घट्ट जोडले गेले मी तिला……जाणवलं फरक आहे गड्या एका मुलाची आणि एका मुलीची आई होण्यात!!!!! ’आईपण’ सारखच असतं मुलगा असो की मुलगी190120091609…आईसाठी सगळीच लेकरं सारखी वगैरे या माझ्या समजाला धक्का बसत होता……

त्यानंतर दवाखान्यातले चार दिवस खूप बोलले तिच्याशी……’सखी’ हे तिचं आणि आम्हा दोघींच्या नात्याच ठेवलेलं पहिलं नाव……..नवऱ्याला म्हट्लं आता गरज नाही तुमची…..आम्ही दोघी भटकू आता…….गळ्यातले, कानातले, ड्रेसेस, साड्या, टिकल्या ह्या तुमच्या लेखी निरर्थक गप्पा मारत……. एक ना अनेक स्वप्नच स्वप्न…….मी आणि माझी लेक दोघी दोघी……जवळ कुशीत होते ते एक सत्य…तेही स्वप्नवत…………..

मला मुलींची भलती हौस. याउलट माझी बहिण म्हणायची ताई काय करायचीये मुलगी…..मुलगाच बरा!!! मुलींना जपत बसा उगाच!!!तरीही मला मुलगीच हवी होती…….सुंदर सुंदर फ्रॉक घालणारी…छुमछूम वाजवत घरभरं फिरणारी……बाजारातले मुलींचे ड्रेसेस पाहिले की तर ही ईच्छा आणि वाढायची. नवरा म्हणायचा आहे ना आपल्याला मुलगा त्याची बायको येइल…सुनेलाच मुलगी मान!!! आता सुनेला मुलगी मानायला माझी ना नाही पण ते म्हणजे दुधाची तहान ताकावर भागवण्यासारखे आहे…….दुसऱ्यांदा मुलं होणार म्हटल्यावर मला सासरी सगळे म्हणाले मुलगी होत नाही आपल्याकडे….मुलांची संख्या वाढणार फक्त……..म्हटलं नाही मला मुलगीच होणार……मग मधेच एखादी अनुभवी(!!!) मैत्रीण सांगायची मुलासारखाच आहे बघ पोटाचा घेर….तुला काही मुलगी होत नाही बघ!!! मी म्हणायचे मी काय तुच बघ!!! तरिही कधीतरी वाटायचे होईल ना आपल्याला मुलगीच!!! अश्याच एका क्षणी आईकडच्या गौरीला नवसही बोलले म्हटलं मुलगी होउ दे गं बाई!!! …..मग लेकीचे नाव ठेवलेय “गौरी”……

हळुहळू माउ मोठी होतीये…..आता तर ध्यान अडिच वर्षाचे झालेय…..आता आम्ही तिचे केस वाढवणार आहोत……मस्त पोनी बांधायचीये आम्हाला……माझ्या ड्रेसिंग टेबलवरचे सगळे सामान आता शेअरिंग मधे आहे…..मस्त नट्टापट्टा सुरू असतो मॅडमचा……मी डोळ्यात साठवत असते तिच रूप……. तिच्या बालपणात माझं बालपण जगतेय मी….. ती म्हणते मम्मा आपण दोघी फ्रेंड्स…………एकाददिवशी आजीबाईपणा करत बापाला सुनावते, “मला ना तुझा कंटाला आलाय ऑफिसमधून आल्यावल हायपाय का नाही धूत तू ?? जा आधि बातलूममधे…….” तिच्या त्या कमाल बोबड्या धमकीचा मान ठेवत तो मला म्हणतो, “खरयं बरं तुझं, ही बया पक्की तुझ्यावर गेलीये…….”

परवा रात्री माझी गौराई झोपली……तिला म्हटलं “ तू झोप मी चादल टाकते तुझ्या अंगावल…” तर मला उलटून म्हणाली, “मम्मा चादल नाही चा—द—य, बोबलं बोलू नकोस!!!!” म्हणजे ’र’ चा उच्चार ’ल’ न करता ’य’ केला की ते स्पष्ट………पण हा असला तोरा मुलींनाच शोभून दिसतो. मागच्या दिवाळीत अभ्यंगस्नानासाठी मी घरातल्या उर्वरीत तिघांना तेल लावलं……मनात सहज विचार आला, आज आईकडे असते तर आईने मलाही तेल लावले असते…….क्षणभर तिच्या मायेच्या स्पर्शाची आठवण झाली तेव्हढ्यातच माझी लेक धावत आली म्हणाली, “ अले मम्मा तुला कोन लावनाल तेल…चल बस पाटावल….” कोण आनंद झाला होता मला…म्हटलं, ’जितं मया’ याचसाठी तर केला होता अट्टहास………..

मागे एकदा माझी एक मैत्रीण म्हणाली होती, “अरे बेटी ऐसेही नही आती किसीके भी घर……कन्यादान करने के लिये पुण्य होना चाहिये.” आपण कितीही शिकलेलो, पुढारलेलो बिढारलेलो असलो ना तरीही कोणी असं काही बोललं की मस्त वाटतं की माझ्याकडे माझी छकूली आहे……..तरिही मनात कधीकधी काहितरी बोचतं………..आता सासरी निघालेल्या मुलींना पहाताना एक वेगळीच सल उमटते….. “जा लाडके जा…” ऐकताना बाबा का रडायचे ते उमजलयं आता……..’सर्किट’ ची मुलगी पाहिली मागे…गोरी गोरी पान…निळ्या डोळ्यांची…..म्हटलं देतोस का रे सुन म्हणुन…..तर म्हणे आधिच मागण्या आहेत तिच्यासाठी…..आणि बायको आत्ताच रडते मुलगी सासरी जाणार म्हणून…….हसले मी…….पण असच होतं ते लेकीमधे आई स्वत:ला पहात असते ना!!! माहेरचा उंबरा ओलांडून सासरी जाणं…….काही गोष्टी नाही बदलत जग, काळ कितीही बदलले तरी!!!!!

अश्यावेळी मला हम आपके है कौन मधली ’समधी समधन’ म्हणणारी रिमा आठवते…..गाताना अचानक तिचं लक्ष लेकीच्या फोटोकडे जातं…..डोळे पाणावतात…..ती गाते

मेरी छाया है जो , आपके घर चली…..

 सपना बनके मेरी , पलकों मै है पली…..

राजकी बात बताए , ये पुँजी जिवन की…..

शोभा आजसे है ये आपके आँगन की॥

लेकीचं सासरी जाणं……तिचं माहेरपण आईची स्वप्न सगळी…….माझ्या लेकीला समजत नाही अजून तरी माझ्या मात्र कितीतरी अपेक्षा आहेत तिच्या शिक्षणाविषयी, व्यक्तिमत्वाविषयी…….आणि हो नवरा, सासर याविषयीसुद्धा……….. माहेरचे गाणे गायचे होते तर सासराले कश्यासाठी आली असे विचारणाऱ्याला बहिणाबाई उगाचच नाही म्हणून गेली………..

अरे लागले डोहाये,सांगे शेतातली माटी

गाते माहेराचे गानं, लेक येईल रे पोटी….

 दे रे दे रे योग्य ध्यान ऐक काय मी सांगते

लेकीच्या माहेरासाठी माय सासरी नांदते……………

तर काय मी स्वत:, माझी आई, माझी आजी आणि अश्या तमाम आयांना आणि त्यांच्या लेकींना शुभेच्छा!!!!!

Good Morning……

सकाळी नवरा ऑफिसला आणि मुलगा शाळेत गेला की पेपर वाचून मग घरातल्या कामाला लागायला मला आवड्ते……….त्याला मी ‘Good Mourning’  म्हणते…………

आजच्या एका पेपरमधल्या बातम्यांच्या हेडलाईन्स अश्या…….

मुंबई:

  •  खेळ हवेशी आहे, जरा जपूनच!
  • विक्रोळी स्टेशनात भिंत कोसळली…
  • ’राजा’ च्या दरबारी चोरांचे फावले….४०००० मोबाईल लंपास.

ठाणे+कोकण:

  • गणपतीपुळे समूद्रात चार तरूण बुडाले
  • धूतपापेश्वर मंदिरात दागिन्यांची चोरी
  • आता रॉकेलचीही टंचाई!
  • गहू तांदूळ कोट्यात १० किलो कपात!

पूणे+प.महाराष्ट्र:

  • मिरज सांगली धूमसतेच!
  • मिरज सांगलीत कर्फ्यू…
  • कोल्हापूर बंदला जोरदार प्रतिसाद
  • दंगल मिरजला धग कराडला.

नासिक+ उ. महाराष्ट्र:

  • जळगावात जोरदार पावसाने नद्यांना पूर…

देश:

  • चीनची लडाखमधे पुन्हा घूसखोरी…
  • राष्टपती भवनात चोरी
  • नैॠत्य मोसमी पाऊस गायब होणार?
  • मुंबई पोलिसात हार्ट अटॅक संख्या अधिक….

२५ पैकी १६ बातम्या या अश्या………अहा रे म्हणे ’Good Mourning’…………

तरीही अगदी सगळचं काही बिघडले नाहीये……आपल्या मुलांना आपण हे काय देतोय, स्वाईन फ्लू, २०१२ सालच संकट, अवघड होत चाललेले शिक्षण वगैरे प्रश्न स्वत:ला विचारत बसू की पोळ्या, उसळ, वरण भात हे तर ठरलय पण आज कोशिंबीर कोणती करू हा विचार करू? काय सोप्पय गड्या………….

त्यापेक्षा जाउन टी.व्ही. लावते ’झाँसी की रानी’ लागलं असेल……………..

शिक्षकदिन………..

काल रात्री मुलानी त्याच्या टिचर्ससाठी कार्ड बनवले…..आधि प्रश्न होता काय चित्र काढू? ….मग मी त्याला सुचवले की तु पिकॉक काढ, कारण सरस्वती ही विद्येची देवता आहे आणि मोर हे तिचे वाहन आहे. मग चित्रकलेचा तो तास संपेपर्यंत मी त्याचे ’शिक्षकदिन’ या विषयावर बौद्धिक घेतले. जरा दमादमाने,त्याला बोअर होणार नाही अश्या पद्धतीने सगळं सांगाव लागत नाहीतर कार्टं ’हं हं….’ करत पण लक्ष देत नाही.

माझं घराण शिक्षकांच. माझ्या दोन्ही आज्या, आजोबा, आई, मावशी सगळे शिक्षक.  त्यामूळे या व्यवसायाचे सगळेच कंगोरे अगदी जवळून अनुभवलेले. त्यात दहावी पर्यंतच शिक्षण लहान गावात झाले, जिथे सगळेच एकमेकांना ओळखत होते . शिक्षकांविषयी आदर बाळगायचा असतो हे काही कधी सांगावे लागले नाही. माझ्या बालवाडीपासून ते दहावी पर्यंतच्या प्रत्येक शिक्षकाचे नाव, आडनाव त्यांची शिकवण्याची सवय, त्यांच्या लकबी….त्या त्या तासांना झालेल्या काही गमती जमती सगळ आठवत व्यवस्थित. झालेल्या शिक्षा….केलेल्या खोड्या सगळ मुलाला सांगत होते एक एक करून. मी दहावीत असतांना माझे दोन शिक्षक मला शिकवायला घरी येत, अगदी स्वत:हून. माझा सगळा आळशीपणा, नखरे सहन करत ते माझा अभ्यास घेत. आणि या एक्स्ट्रा ट्य़ूशनचा त्यांनी कधीही एक कपर्दीकही घेतला नाही. केवळ ही एक हुशार मुलगी आळशीपणामुळे मार्क घालवेल या भीतीने आणि आम्हा मुलांविषयी असलेल्या मायेमुळे ते हे करत. सहावीत असतांना मी शाळेत पडले होते माझे पाटोदकर सर धावत आले आणि मला उचलून घरी सोडायला आले……पाचवीत असताना शाळा दूर पडते म्हणुन माझे वर्गशिक्षक स्वत:च्या सायकल वर बसवून मला नेत होते………भर वर्गात सोनावणे सर ” अग जरा concentration वाढव..” म्हणून दम भरत असत……एक ना अनेक किती सांगणार मी मुलाला.

माझं मलाच भरून येत होते त्या शिक्षकांच्या आठवणीने…कारण त्यांना ’गुरू’ हे संबोधन योग्य वाटावे अशी त्या सगळ्यांची पात्रता होती. कुठल्याही मुलाच्या जडणघडणीत शिक्षकाचा वाटा किती मोठा असतो. खरच आताची शिक्षणपद्धती आहे का तेव्हढी निरपेक्ष? आताचे मोठमोठे क्लासेस त्यांच्या भरमसाठ फीया त्यातले शंभर शंभर मुले कुठे आणि माझ्या एकटीसाठी घरी येणारे माझे चिंचोलकर सर आणि पाटोदकर सर कुठे? खरच मी माझ्या मुलाला समजावयाला बसले होते की मीच सगळ नव्याने समजून घेत होते….एका आईच्या दृष्टीकोनातून…………

सगळ्या संभाषणात मुलाला विचारले, “पिल्लू तुझ्या नर्सरीच्या टिचरचे नाव काय रे? ” खरं सांगते……….दोन चुकीची नाव सांगितली त्यानी आधि……माझ्या मनात विचार येत होते ’उडदामाजी काळे गोरे’ असणारच पण आता प्रमाण बदललेय का? माझ्या मुलाला त्याच्या शिक्षकांविषयी तोच आदर वाटणार का खरच जो आधिच्या पिढ्यांना वाटतोय?  नाही पण हे असे चालणार नाही……किती महत्वाचे असतात शिक्षक. कोण जाणे त्यालाही मिळतील ’राम शंकर निकूंभ’……नव्हे मिळावेच. कारण तेच तर घडवतात पाया यशस्वी आयुष्याचा…………तेच तर खरी तोंडओळख करून देतात या जगाची………माझी मीच गोंधळतेय आता……त्याच्याकडुन रोज ’गुरुब्रम्हा….’ म्हणुन तर घेतेय पण या श्लोकाचा खरा अर्थ उमजतो तसे शिक्षक लाभल्यावर…….

परवाचे ’हप्ता बंद’ पाहिले……प्रश्न होता “चंद्र ,पृथ्वी आणि सुर्याच्या मधे आल्यानंतर होणाऱ्या भौगोलिक घटनेचे नाव काय?”……..आलेल्या स्पर्धकांमधल्या शिक्षिकेनी उत्तर दिले “चंद्रग्रहण”………..का तर म्हणे “मला confusion झाले…की चंद्रग्रहण की सुर्यग्रहण”…………हाच प्रश्न मी मुलाला विचारला,” पिल्लू अर्थ आणि सनच्या मधे मून आला तर कोणते एक्लिप्स होइल?” दुसरीतल्या मुलाने “सोलर एक्लिप्स” हे उत्तर दिले…………का विचारल्यावर तो टि.व्ही. समोर उभा राहिला आणि मला म्हणे दिसतोय का टी.व्ही. तुला? “नाही” हे उत्तर दिल्यावर हसून म्हणाला असेच होते ’सोलर एक्लिप्स’ मी आत्ता मूनच्या जागेवर उभा आहे आणि टी.व्ही. म्हणजे सन आहे ………..यावर काय बोलणार? अगदीच् निराश व्हायला नकोय तर………

आजच्या लोकसत्ताच्या चतुरंग पुरवणीत शिक्षकदिनाचे छान लेख आलेले आहेत……त्यातली डॉ. ए.पी.जे. अब्दूल कलामांनी दिलेली शिक्षकांसाठीची प्रतिज्ञा आचरणात आणलीच गेली पाहिजे. काही भले बुरे अनुभव आले तरी जगात उत्तम, ऋषीतुल्य आणि आदरणीय गुरू अजुनही आहेत हा विश्वास मनात आजही वाटतोय मला……..अश्याच सगळ्या शिक्षकांना, गुरूंना

’शिक्षकदिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा………………’