मौनभाषा……..

मौनभाषा…

किती दिवसात काही लिहीणं झालं नाही… लिहायला विषय नाही असं नाही पण लिहीणं मात्र होत नाही…

एखादं छानसं काहीतरी सुचणं आणि ते अगदी मनाजोगतं उतरणं ही खरं तर एक कसोटीच. मन एकच असतं प्रत्येकाला पण त्या मनातल्या मनातच किती कप्पे… विचारांची किती वेगवेगळी घरं. त्या प्रत्येक घराची अशी आखीव रेखीव अंगणं . कधी अंगणातच रेंगाळतात विचार, मनाच्या अवकाशातल्या चांदण्यांना पहात तर कधी विचारांचा प्रवाह खोल्याखोल्यातून सैरावैरा फिरत परसदारी ओट्यावर रमतो. तिथल्या पानाफुलांशी, वेलींशी रेंगाळत रमतो.

एखादा विचार, एखादी आठवण अशी स्वत:भोवती वेढत मन मग त्या कोषात उबेत पहुडते. तर कधी फुलपाखरू होत एखाद्या वहीच्या पानोपानी उमटते. लेखकासाठी प्रत्येकच कलाकृतीचं आयुष्य मोजकं. वाचणाऱ्याच्या मनात ती कलाकृती भलेही बराच काळ टिकेल पण लिहिणाऱ्याला ती पूर्णत्त्वाला जाताना नव्या अनामिक ओढीने ग्रासले जायला सुरूवात होते.

संवेदनांचा परिघही मोठा, अनंत, असीम… अमर्याद अनुभूती आणि त्यांना शब्दात बांधायला घेतल्यानंतर जाणवणारे शब्दांचे तोकडेपण. फुलाच्या पाकळीचा अलवार स्पर्श तर कधी दरवळ सुगंध, वाऱ्याच्या झुळूकेचे अंगावर रेंगाळणे, थांग न लागणाऱ्या सागराचा कानाकोपरा तर त्याच्या कुशीत दडलेली रहस्य, मंदीर मशिदीच्या संगमरवराचा थंडावा, लाटांचं गुज, उगवती मावळतीची रोजची नवलाई, टपटप, भूरभूर तर कधी श्रावणातला रिमझीम पाऊस… वठलेला वृक्ष कधी तर कधी पानांची कोवळीक… निसर्गाचं कुठलं दान कधी मनाच्या झोळीत पडेल हे तो निसर्गच जाणॊ. विचारांचा पाऊस पेलवेल आणि शब्दांनी पानं भिजतील याची खात्री नसते पण पावसानंतर झाडापानातून ओघळणारे टपोरे थेंब ओंजळीत पकडता आले तरी धन्य होतात क्षण.

भोवतालची माणसं आणि त्यांचे स्वभाव, भावभावना हे तर विनाकारण करण्याच्या विचारांचं खाद्य… कितीही ठरवलं मनाने तरी चोरवाटॆने हे विचार अधेमधे डॊकावतातच. मनाच्या घराची कधी कोणती खिडकी, कुठले दार उघडेल आणि आपल्याला कुठे नेऊन ठेवेल हे सांगणे कठीण. या खडकाला कधी कुठे कसा पाझर फूटेल सांगता येत नाही. खोल दडलेलं काहीतरी कुठल्या धक्क्याने, उर्मीने बाहेर पडेल हे तटस्थपणे पहाणे हीदेखील एक अनुभूती होते…

एकीकडे असे अचानक सुचत जाणे तर एकीकडे खूप काही लिहावेसे वाटले तरी शब्द हट्टाने रुसून बसल्यासारखे होणे… दोन अगदी परस्परविरोधी अवस्था पण एकापाठोपाठ एक अश्या येतातच त्या. शब्दांना कितीही शरण गेलं तरी आडमूठेपणा काही संपत नाही त्यांचा. रायटर्स ब्लॉक येण्य़ाइतके मोठे रायटर आपण नसलो तरी बहूत कुछ कहेनेको दिल चाहता है….

मनाला कितीही आकांत मांडायचा असला तरी शब्दांना तसूभरही हलायचं नसतं… सोनेरी सकाळ असो की सावळी संध्याकाळ, व्यक्त होताना शब्दांना शरण जावंच लागतं. एका टप्प्यावर आयुष्य उलगडत जाताना जाणवतं हे शब्दांचं चलन वापरतच तर गाठतोय आपण एक एक टप्पा. त्यांनीच साथ सोडली तर?? … एक अनाम पोकळी ग्रासते मग..

आपण निघतो मग शब्दांच्या वाटेवर… वणवण भटकणं …

शब्दांचा शोध..

निसर्गात… माणसांत…

यंत्रात…तंत्रात…

यत्र तत्र सर्वत्रात…

नदी सागरात…. दोंगर दऱ्यात…

उन पावसात… थंडी वाऱ्यात…

पाऊस पाण्यात… निसर्गाच्या गाण्यात…

शब्दांनीच तारले होते… सावरले होते…

रित्याच ओंजळीने परतणे होते… शब्दांच्या वाटॆवर निराशा आली तरी भावनांचा आवेग थांबत नाही. भावना उमटतात, कधी एकट्या कधी झुंडीने. पायापाशी येतात, तळव्याला स्पर्श करतात… लाटॆसारख्या चिंब चिंब भिजवत जातात. ही लाट आता रस्ता मागू लागते… त्या भिजल्या क्षणांचा हिशोब मागू लागते… भावनांचा कोलाहल असह्य होतो. खूप सांगावसं वाटतं… रितं व्हावंसं वाटतं….घुसमट होते, तगमग होते… अव्यक्ताचं ओझं जड जड होत जातं… शब्दांनॊ या की रे… दुरावा संपवून जा की रे… फसवू नका, चूकवू नका..

काळोखलेल्या आकाशात कडाडणाऱ्या वीजेसारखे विचार एकामागे सुरू होतात…विचारांचं थैमान थांबायला हवं…

कडेलोट होतो ओझ्याचा.. हताश, निराश व्हायला होते….व्याकुळ मन थकून जाते… सरते शेवटी शरणागतीचा पराभवाचा झेंडा उभारून मिटून जाते !!

काहिली असह्य होत जाते आणि मग कुठल्यातरी एका क्षणी ओढ समजते कधीतरी शब्दांनाही…. दुरवर वेशीपाशी दिसतेही त्यांच्या आगमनाची एखादी पुसटशी खूण… वाटेकडची नजर हटॆनाशी होते. नकाराकडून होकाराकडचा प्रवास सुरू होतो. आपण आता खूप खूप लिहीणार, व्यक्त होणार, तृप्त होणार… आशेला नवा अंकुर फूटू पहातो.

शब्दांचे ढग वेढू लागतात… आपण भिजायला सरसावून बसतो… शब्द परततात…. अलवार उतरतात… रिमझिम बरसतात… सरसावलेल्या तळव्यावर विसावत झरतात….

तो ओलावा आश्वासनाचा…. काहिली शमवणाऱ्या गारव्याचा… शब्दांच्या कुशीतल्या सृजनाचा… शब्दांकडे आता तक्रार मांडली जाते… शब्दही हसतात. जवळ बसवतात… सारे काही उलगडून दाखवतात…

शोधवाटांवर शब्दांशी…

वाद झाले तंटे झाले,

अबोल गाथांना मग पुर आले…

सोसून सारे पेलून झाले,

गीत नवे मग उमलून आले…

शब्द गवसले शब्द उमलले,

भावनांचे आवेग झेलत गेले…

शब्दांच्या सावलीत आता बहरून उमलून यायचे असते.शब्द पुन्हा लेखणीचे बोट पकडतात. शब्द नेतील तिथे आता जायचे असते.

शब्दांचे असते एक मोठेसे तळे… चांदण्यांत चमचमणारे, सूर्याला सामावणारे… भावनांच्या लाटॆने थकलेल्या मनाची पावलं हळूवार शब्दतळ्यात उतरतात. तो शीतल मऊसुत प्रेमळ स्पर्श मनाच्या कानाकोपऱ्याला होतो. भावना समुद्राच्या होताना, शब्द मात्र तळ्याचे होतात.

अलवार अलगद तरंग , कोलाहलापासून दूर , गोड्या पाण्याचं तळं… तगमगीला कुशीत घेत निववणारं तळं…. शब्दांचं तळं … इथे असतो पक्ष्यांचा किलबिलाट, रानावनाची गाज… हलक्याश्या तरंगांवर उमटणारी धून आणि वाऱ्यावर डोलणाऱ्या रानफूलाचं गाणं…

कोमेजलेलं मन इथे उमलून येतं… व्यक्त व्हावं वाटण्यापलीकडे काहीतरी दाटतं. एक कोवळं हसु ओठांच्या कडांवर हलकेच उमटतं…. बुद्धाचं हसू…तटस्थ साक्षीभाव उमटायला लागतो. मांगल्याचा स्पर्श होतो …

आपली आधीची अवस्था पुन्हा आठवते आता… बहूत कुछ कहेनेको दिल चाहता है…

आता मात्र ही अवस्था पूर्णत्त्वाला पोहोचते आणि जाणवतं…

जब बहूत कुछ कहेनेको दिल चाहता है,

तब कुछ भी कहेनेको दिल नही चाहता…

जेव्हा खूप काही सांगण्यासारखं असतं, साठतं, उमजतं….समजल्यासारखं वाटतं तेव्हाच तर अंतर्मुखी होता येतं… बाहेरच्या आवाजापासून आतल्या शांततेकडे पावलं वळतात. निराकार, निश्चल शांततेचं आपण सगुण साकार होण्याच्या प्रवासातलं इवलं पाऊल…. काहीचं सांगावसं न वाटण्याची अवस्था!!

अबोल्यातलं अपार चैतन्यही सहज गवसत जातं. शब्दांच्या तळ्यावर अस्फुट मौनाचं वलय असतं….. या मौनाचा भाग होत आपण हलकेच तिथे सामावले जातो. अंतर्यामी तळ गहिरा असला की पृष्ठभाग मुक असतोच…..

शब्द रहस्य हलकेच उलगडतात.आजचे शब्द त्यांच्या संदर्भासहित उद्याकडे शिळे होणारच असतात …. व्यक्त होणं बदलत जातं आणि व्यक्त होण्याची असोशीही बदलते…..

शब्दांच्याच राज्यातले शब्दांचे धडे,

शब्दांच्या किनारी गवसत जातात ….

आणि मग तृप्तीच्या काठावर जाणवतं की ते ते जे जे उत्कट आहे ते शब्दांच्या आधाराविनाही पोहोचतंच की…. शहाणं जाणतं व्हायला होतं…

अातली शाब्दिक खळबळ पेलता पेलता आता पृष्ठभागावर मौन अंथरले जाण्याचा अटळ टप्पा येतो ….

मौन असते चिरतरूण…अविनाशी….. अपरिवर्तनीय….

मन रमतं, निवतं जातं…

“मौनाची भाषा”  बोलून पहातं !!

 

 

…..tanvi

पलाश के फूल……

गाडी एका लयीत धावतेय. गाडीत मुलांच्या आवाजाचा, मस्तीचा वेगही गाडीच्या वेगाच्या समप्रमाणात वाढता… त्यांच्या त्या लोभस कोलाहलात आणि त्यातल्या आपल्या मुक सहवासातच मनाच्या शांततेचा रस्ता सापडतो.

गाडीला कुठे, कधी पोहोचायचं असं बंधन नाहीये , कसलीच घाई नाहीये… एक निवांतपण वातावरणाला वेढलय. सभोवतालच्या गाड्या धावताहेत, धावॊ बिचाऱ्या… आपली स्पर्धा नाही, ओव्हरटॆक करायची तगमग नाही… इथे मुळात ’प्रवास’ हेच गंतव्य आहे. फारा दिवसांनी लाभलेल्या क्षणांचं मोल आहे हे… आणि खरं तर आयुष्य काय असतं म्हणा वेगळं, एका आरंभापासून एका ठराविक थांब्याकडचा प्रवास. या प्रवासातलं सगळ्यांचं गंतव्य एकच… अधेमधे गाठलेले यश अपयश हे मैलाचे दगड फक्त !! प्रवास हा जादूगारासारखा असतो, मनाचे एक एक पदर उलगडत नेमके कुठले विचार समोर आणेल हे जादुगाराच्या पोतडीतून अचानक निघणाऱ्या वस्तूंसारखे नवलाचे. तत्त्ववेत्त्यांचे भान आणि अगदी तरल तरीही गहन विचारांचे भारही सहज पेलण्याइतकी समर्थ मनोवस्था असे काहीसे होते प्रवासात.

वाटेवरचा प्रवास पुढे पुढे जातॊ आणि मन वर्तमान आणि आठवणींच्या राज्यात तळ्यात मळ्यात खेळू लागते… आताही तेच तर होतय. मंजील से बेहेतर वाटताहेत या वाटा… मैत्री हवीहवीशी वाटवणाऱ्या, ती घडवणाऱ्या, मनाच्या तळाशी दबलेल्या मैत्रीला पृष्ठभागावर अलगद आणून सोडताहेत या वाटा… प्रवासात नवरा मित्राच्या जुन्याच रुपात पुन्हा भेटतो मग…

रस्त्याच्या किनाऱ्यावर जागोजागी पळस बहरलाय. धावत्या जगाच्या काठावर निश्चल उभ्या योग्यासारखा… बंधनांपासून विरक्त उभा पळस… मित्र गाडी चालवताना दाखवतोय हा पळस… आता मात्र हसूच येतं थोडंसं. मोजक्या दोन तीन झाडांशिवाय झाडं ओळखता न येणारा मित्र आता झाडापानाफूलांत मनापासून रमतो.

पळस कधी बरं आला याच्या आयुष्यात ??

हं, आठवलं … लग्नाच्याही आधीची आठवण खरं तर. ऑफिसच्या कुठल्यातरी कामाच्या तंद्रीत आपणच नव्हतो का गात, “ जब जब मेरे घर आना तुम, फूल पलाशके ले आना तुम” . किती आवडायचं हे गाणं… अजुनही आवडतं. लहान असताना शाळेतून घरी आल्यानंतर दुपारी लागणाऱ्या कुठल्यातरी मालिकेचं शिर्षकगीत खरंतर… त्या मालिकेचं नावंही कधी पुन्हा आठवलं नाही पण या ओळींनी मनात घर केलं ते कायमचं. तश्याच त्या मनातल्या ओळी ओठांवर आल्या होत्या त्या दिवशी… मित्राने ऐकल्या त्या आणि विचारलं, हे कोणतं गाणं? आणि हे ’पलाश के फूल’ हे काय असतं ?…. झालच की मग आवडताच विषय एकदम, पळसाचं झाड, त्याच्या फुलांचं वर्णन सगळं आलंच की ओघाओघाने… त्या शिर्षकगीतातल्या गायिकेचा आवाज कसा आपल्या मनात रूजलाय हे ही सांगून झालं. तिचं ते निरागस, आर्त, आर्जवी मागणं मनावर नोंदलं गेलेलं होतच की. ’ना चाहू सोना चांदी, ना चाहू बंगला गाडी’ च्या वाटेवरंच हे मागणं, पण अत्यंत हळवं, साधं, मागणी केलेल्या वस्तूचं आर्थिक मोल नसलेलं आणि तरीही अमुल्य…

मित्र होताच त्या ही दिवशी सोबत… पळस असा बहरलेला, फूललेला होता. ऑफिसच्या वाटेवरच्या धावत्या बसमधून मित्राला दाखवला मग पळस. बोरकरांच्या, उन्ही जळताना हसणाऱ्या वेड्या झाडासारखा भर उन्हात बहरलेला पळस… मित्रालाही आवडला म्हणे पळस. आवडण्यासारखा आहेच की पळस… मोगरा, जाई जुई, चाफ्यासारखं सुगंधाचं बंधनही स्वत:वर लादून न घेतलेला… मी आहे हा असा, हा स्वच्छंदीपणा जपणारा !!

मित्र आला मग एके दिवशी घरी, हातात पळसाची लालबुंद भरपूर फुलं घेऊन…. म्हणाला, तुझं ते सदाबहार टवटवीत गाणं आठवतं दर वेळी पळसाला सामोरं जाताना… त्यातल्या एका पळसाने दिलीत ही फुलं तुला…

पळसाला माहितीये की,

जब जब मेरे घर आना तुम,

फुल पलाशके ले आना तुम!!

हे गाणं आवडतं तुला….

घरभर पळस फुलला तेव्हा. व्यवहारात रमलेल्या जगात पळसाची फुलं मागणं हा वेडेपणा न वाटता ते मागणं असं मूर्त स्वरूपात पूर्ण होत होतं… पळसाच्या लालबुंद फुलांनी डवरलेल्या सृष्टीने नववधूचा साज ल्यायला आहे असे म्हणतात हे नव्याने उमजले…. आणि लग्नाच्या वेळी शालू निवडताना मित्र हळूच म्हणाला होता, दुकानदाराला सांगायचं का पळसाच्या फुलाचा रंग असलेला शालू दे…

“गाणं बदला sssss” …. धावत्या गाडीत ही हाक पुन्हा पुन्हा आली आणि भूतकाळातलं मन झपाट्य़ाने वर्तमानात आलं….गाडीत सुरू असलेलं गाणं मुलांना बदलून हवं होतं….

प्रवास पुन्हा पुढच्या दिशेने सुरू झाला…. वाटेवरचा पळस होताच सोबतीला…

निर्मला पुतुलची वाचनात आलेली एक कविता मनाला साद घालू लागली, आपल्या पित्याला नवरा, सासर यांच्याबद्दलच्या अपेक्षा सहज साध्या सोप्या पण मोठ्या अर्थप्रवाहीपणे सांगणारी कविता, “उतनी दूर मत ब्याहना”….

मुझे उतनी दूर मत ब्याहना

जहाँ मुझसे मिलने जाने खातिर

घर की बकरियाँ बेचनी पडे तुम्हे

सांगणारी ही कवयित्री पुढे सांगते जिथे जंगल, नदी, डोंगर नसतील, ज्या घराला अंगण नसेल अश्या घरात मला देऊ नकोस . नवरा म्हणजे काही ताट्ली किंवा पाण्याचा तांब्या नाही की चांगला नसला तर बदलता येईल तेव्हा जो भांडणं करेल, अशिक्षित असेल, ज्याने कधी काही काम केलेले नसेल त्याच्याकडे मला सोपवू नकोस असे विनवणारी कविता. साध्या साध्या दाखल्यांतून लहानश्या मागण्यांमधून अपेक्षांमधून त्या मुलीचे अंतरंग उलगडणारी कविता एका वळणावर म्हणते,

चुनना वर ऐसा

जो बजाता हों बाँसुरी सुरीली

और ढोल-मांदर बजाने में हो पारंगत

बसंत के दिनों में ला सके जो रोज

मेरे जूडे की खातिर पलाश के फूल

इथे कविता पळसाचा उल्लेख घेऊन आली आणि त्या पळसाच्या घट्ट नात्याने मनात खोलवर रुजली. पळसाची फुलंच मागणारी आणखी एक स्त्री… सहजी हाताने न तोडता येणारी ही फुलं मागणं हे माझ्यासाठी तू चंद्र तारे नव्हे पण जरा कष्टसाध्य काही आणू शकतोस का हे जाणण्याची आदिम इच्छा तर नसावी … असेल तसेही असेल कदाचित.

गाडीतल्या त्या कोलाहलात कवितेचे बोल उमटत गेले आणि मित्रच काय तर मित्राची मुलंही रमली कवितेत… साध्या सोप्या शब्दातला गोडवा मोहात पाडणारा होताच… आणि अचानक मित्राची लहानशी मुलगी म्हटली, वॉव मलाही हवी पळसाची फुलं…

युगानूयुगे स्त्रीयांच्या मनातलं हे तांबूस केशरी खुळ एका उमलत्या मनात हळूच उतरलं तेव्हा व्यवहार, धकाधकी, स्पर्धांच्या वाटेवरचं एक कोवळं पाऊल पळसाच्या सौंदर्याच्या वाटॆवर अलवार वळलं…. आणि मग आई आणि तिच्या मुलांचा बाबा असलेला मित्र हलकेच हसले.

रस्त्याच्या किनारी पळस उभा होता व्रतस्थ साक्षीभावाने… वाऱ्यावर डोलताना पळस आता येत्या पिढीचीही वाट पहाणार होता…

निश्चितच !!!

चांदणसय…..

अंधाराची सावली आकाशाने पांघरण्यापूर्वीच मनात दाटून यायला लागणार … सांजवेळ अन  हुरहूरीचं नातं तसं जुनं ….. तो आता बॅगा आवारायला घेणार …. दिसणारं सामान भरणार आणि त्याच्यामाझ्या नकळत माझा श्वास त्या बॅगांच्यात गूंतून जाणार….. ” झालं ना सगळं आवरून , काही राहिलं का बघतो ” तो म्हणणार,  तेव्हा मात्र ती सांजसावली तिच्या मनाभोवती अजूनच गडद होऊ लागणार….निरोपाचा क्षण लांबवू नये म्हणतात …. तो तसा त्या क्षणाला चटकन आटोपतं घेणार …. ” दारापर्यंतच ये तू , रात्रही बरीच झालीय आणि घरात मुलंही झोपलीयेत ” …. त्याचं म्हणणं ती निमूट ऐकणार…

हे असं सगळं होणार हे तिच्या सवयीचं झालं होतं एव्हाना ….. कंपनीने त्याच्या अचानक केलेल्या बदलीचा राग पुन्हा पुन्हा मनात  येत होता तिच्या !! त्याच्या लिफ्टने जमीन गाठली आणि तिने धावतच घराची खिडकी गाठली मग ….क्षणाक्षणाला दूर जाणारी गाडी दिसेनाशी झाली तरी ती बघत राहिली …..  निरोपाचा क्षण प्रत्यक्षात संपला तरी मनात तो संपता संपत नाही…. त्या क्षणाला मुठीत घट्ट पकडल्यासारखी किंवा स्वत:च त्या क्षणाच्या मुठीत घट्ट सापडल्यासारखी ती तिथेच थांबली…. थिजल्या , गोठल्यासारखी , वार्‍यासह येणार्‍या एकटेपणाच्या जाणिवेला मनाच्या कानाकोपर्‍यावर पेलत…..त्याच्या मागे हरवलेल्या मनाच्या परतीची वाट पहात…..तो दूर जातोय …. काही तासातच त्याच्यामाझ्यामधे एक संपूर्ण समूद्र उभा राहील …. विचारांच्या आवर्तनाचेही हे नेहेमीचेच , नाही विचार करायचा ठरवलं तरी ते तसे जमेलच याची शाश्वती नाही…. सगळा समुद्र आता डोळ्यात उतरायला लागला तिच्या !!

दूरवर पसरलेल्या आकाशाकडे नजर गेली तिची… निषेधाची काळीशार शाल पांघरून ते ही अबोल मौनात हरवलेले होते अगदी….
रितं रितं आकाश
चांदणही फितूर सारं
अथांग पट एक
अनं काळोख काळा …..

दूरवर तो गेला आणि ती स्वत:लाच सापडेनाशी  झाली….झोपलेल्या मुलांच्या अंगावर पांघरूण सारखे करत ती तिथेच रेंगाळली ….. अस्तित्वाचे सुटे सुटे भाग जोडत राहिली ….

माझ्या अस्तित्त्वाचं
असणं नसणं तुझ्यात सारं
आसमंतातून झेपावलेला
थेंब टपोरा तू
अनं
मृद्गंधाचं वलय शोधणारी मी !!

‘ मृद्गंध ‘  शब्दाभोवती विचारांची साखळी थबकली क्षणभर …. त्या सुवासिक वलयाने  तिच्या  मनावरल्या काजळसावलीला हलकीच मात दिली !! एक हसरी सुगंधी चांदणी डोकावून गेली मनात ….  सुगंधाशी तिचं नातं घट्ट अगदी …. तिला अंगण हवं होतं एक , मोगरा, जाई, जुई, निशीगंध , रातराणी , सोनकळ्यांच्या सोनचाफ्याने बहरलेलं …. मध्यभागी पारिजातकाचा सडा घालणारं …. एका कोपर्‍यात लबाड लपलेल्या हिरव्या हिरव्या मारव्याचं ….

” हवय ना तुला ते सुगंधाचं अंगण , मग मी न जाऊन कसे चालेल बरं …. ” त्याचा नेहेमीचा प्रश्न आठवला तिला . ”हं …. मग नको मला ते अंगण , पण तू जाउ नकोस… ” तिचे ठरलेले उत्तर यायचे…

” मूलांनाही हेच सांगायचे का आणि वेडाबाई ? तुम्हा तिघांची स्वप्न ही एखाद्या कॅलिडोस्कोपसारखी पहातो मी …. तुम्ही तिघे असे उभे आणि स्वप्नांचे नवनवे आकार …. त्यांना मूर्त स्वरुप देण्याचे स्वप्न उराशी बाळगणारा मी …. “

” अच्छा ….. आठवतय लग्नानंतर मी पहिल्यांदा माहेरी गेले होते , सकाळचे बारा नाही वाजले जेमतेम तो पाच फोन केले होतेस तू… सगळे रागावले होते माझ्यावर , तरी तू बोलावून घेतलेस मला…. धावत्या रेल्वेत चढला होतास आणि माझा हात घट्ट धरून म्हणालास की पुन्हा जाऊ नकोस वगैरे …. आणि आता मी म्हटले तर मलाच समजावतोयेस !! “

” अरे देवा , तुम्ही मनाने तिथेच का अजुन ? उतरा आता त्या ट्रेनमधून मॅडम … तसंही मी सांगतो सगळ्यांना आमच्या मॅडम आठवणींच्या खुंट्याला बांधलेल्या आहेत …. “

हसरी पैंजण झंकारत आलेल्या आठवणीने मनात एक प्राजक्तचांदणी अजुन फुलवली …… आठवणी …. एकेकट्या येत नाहीत या कधी …. एक आली की तिच्या पाठोपाठ दुसरी हजर ….  अंधाराचे राज्य यांचे आवडते …. गनिमी कावाच मग …. मनाच्या राज्यावर धावा आणि ताबा !!

मनभर आठवणींचा आता
काहूर पसारा
यात ‘तू’ त्यात ‘तू’
तुझ्यामाझ्यात व्यापलेला तूच ‘तू’ !!

रूसलेल्या , रागावलेल्या , हसलेल्या, लाजलेल्या , अवखळ खट्याळ …. क्षणभर चमकणार्‍या तर क्षणात अंधाराच्या ओंजळीत चेहेरा लपवणार्‍या … लुकलुकणार्‍या चांदण आठवणी ….

नाजुकश्या , अलवार , हळव्या चांदणसेनेने मनावरचं मळभ मागे हटवत त्यावर मात केली जशी …. रात्रीचा अंधाराचा पदर आता कोरा , रिकामा नव्हता …. चमचमणार्‍या चांदणखडीची नक्षी आता उमटली होती त्यावर …. प्रत्येकीचं स्वतंत्र अस्तित्व आणि प्रत्येकीची आगळी गुपितगोष्ट …

पहाटेचा प्रहर आणि ” मी सुखरूप पोहोचलो ” असा त्याचा निरोप एकत्रच आले …. मनावरचा आळस झटकलेलाच होता, उठून तिने खिडकीचा पडदा सरकावत सूर्याला घरात बोलावलं तेव्हा अथांग आकाशभर विखूरलेली तिची चांदणपाखरं सूर्यकिरणांच बोट धरून तिच्या कुशीत परतली …. उजाडलं , उजळलं पुन्हा सारं ….

मुलं उठून आता बाबाविषयी विचारायला लागली होती… रडारडी न करता पटकन आवरायचं असं  त्यांना सांगताना , ” आम्ही ठीक आहोत , काळजी करू नकोस ” असं ती बाबाला लिहीत होती….

अंधार आणि कातरवेळ , एकटेपणाची गडद सावली पुन्हा येणार नव्हतीच असं नाही …. पण  आठवणींचा पटाचा मनाच्या मधोमध रूजलेला पारिजातक  ….. नाजुक एक एक चांदणसय ,तो केशराचा देठ आणि टपटप होणारी सुगंधाने भारलेली स्वर्गीय चांदणपाखरण ….. काळोखाचा पडदा पुन्हा दिवसाला घेरेपर्यंत ती आता उभी होती … ठाम …. खंबीर आणि समर्थ…. !!

राजीव तांबेंची कार्यशाळा- माझे ग्रंथालय बालविभाग….

बालपण हे दर पिढीगणिक सतत बदलतं असतं . आमच्या वेळी नव्हतं बुवा असं , हे पालुपद घरोघरी मातीच्या चुलींसोबत टांगलेलंच असावं. आत्ताची मुलं आणि त्यांचे आई-वडिल यांच्यात मात्र ही जनरेशन गॅप जरा जास्तच. माहिती तंत्रज्ञानाच्या युगात उपलब्ध असणारी अनेकोनेक नवनवी गॅजेट्स , मोबाइल्स, इंटरनेट या आभासी दुनियेत चटकन रमणाऱ्या या पिढीचे प्रश्नही वेगळे. पालकत्त्व , विवेकी पालकत्त्व , मुलांचं मानसशास्त्र , क्वालिटी टाईम , न्युक्लियर फॅमिली वगैरे शब्द हे आज सातत्याने नजरेसमोर येतात . हल्ली टिव्हीवर , वृत्तपत्रांमधून मुलं आणि त्यांच्याबद्दलचे लहानमोठे प्रश्न याबद्दल साधकबाधक चर्चासत्र सतत होत असतात.

करमणूकीच्या भरमसाट साधनांची रेलचेल नसणाऱ्या पिढीत सुट्टी किंवा मोकळा वेळ हा दंगामस्ती आणि वाचनासाठीचा होता. आज चित्र पालटतय. अशावेळी मुलांना वाचनाची गोडी निर्माण व्हावी यासाठी कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानाने ’माझे ग्रंथालय’ बालविभागाद्वारे या मुलांसाठी एक अनोखी वाचक चळवळ सुरू केली आणि या चळवळीला पालकांचा आणि बालदोस्तांचा उदंड प्रतिसादही लाभला.

’२१ अपेक्षित प्रश्नसंच ’- ओळखीचा वाटतोय किनई हा शब्द . पण आज चौफेर मुशाफिरी करणाऱ्या या चिमुरड्यांच्या मेंदूच्या कारखान्यात निर्माण होणाऱ्या २१, २१० ते २१०० ’अनपेक्षित’ प्रश्नांच्या फैऱ्यांना तोंड देतांना पालकांची मात्र दमछाक होते. आणि मग आपल्यालाही एखादे गाईड मिळाले तर काय मदत होईल नाही असा विचार मनात डोकावल्याशिवाय रहात नाही. या गाईडमंडळींमधे अग्रक्रमाने नाव येते ते श्री. राजीव तांबे यांचे.

’माझे ग्रंथालय’ बालविभागाच्या स्थापनेनंतरच्या पहिल्याच कार्यक्रमाला राजीवजी प्रमुख पाहूणे म्हणून येणार ही बातमी सगळ्यांसाठीच आनंदाची होती. राजीवजी युनिसेफसाठी शिक्षण सल्लागार आहेत, अभ्यासक्रम समितीचे ते सदस्य आहेत, राष्ट्रीय शैक्षणिक आराखडा पुनर्विलोकन समितीचे सदस्य, केंद्र-राज्य शासनाचे अनेक पुरस्कार मिळवणारे तसेच कथा, कविता, पालकत्त्व अश्या अनेक विषयांवर ६९ पुस्तके लिहीणारे ही ओळख आहेच मात्र बच्चेकंपनी त्यांना ओळखते ते ’गंमतशाळा’ चालवणारे त्यांचे ’दोस्त’ राजीवकाका म्हणून.

राजीवजी दोन मुद्द्यांवर पालकांशी आणि बालदोस्तांशी बोलले. ’अभ्यास आणि वाचन’ व ’परिक्षेला जाता जाता ’ .
मुलांना समजेल ,रुचेल, त्यांना त्यांची अगदी आपलीशी वाटेल अश्या भाषेत साधे सोपे असे पण अर्थपूर्ण मार्गदर्शन ही राजीवजींची खासियत. सहज साध्या सोप्या दाखल्यांतून त्यांनी बालग्रंथालयाच्या पालक आणि बच्चेकंपनीशी संवाद साधला. खुसखुशीत उदाहरणांमधून आपल्या पालकांना ’इंजेक्शन’रूपी टोचणी देणारे राजीवकाका क्षणार्धात बच्चेकंपनीचे आपले झाले. पालकांनी भूतकाळात न जगता मुलांच्या वर्तमानात त्यांच्यासोबत असावे. मुलांना ’लेबल’ लावू नका तसेच मुलांना त्यांची चूक दाखवून न देता काय बरोबर हे मात्र वारंवार सांगा असे मुद्दे राजीवजींनी मांडले. वाचनाचे महत्त्व, वाचन वाढल्यास भाषासमृद्धी वाढून त्याचा विचारक्षमता वाढवण्यात कसा हातभार लागतो हे ही त्यांनी अगदी सहज मुलांना उलगडून दाखवले.

दिलखूलास हसणारी मुलं आणि वक्त्याकडून आपल्या वागणूकीतल्या दोषांबद्दल आरसा समोर धरून चिमटे काढले जात असले तरी त्याचं मर्म अलगद समजलेला पालकवर्ग हे कार्यशाळेचे महत्त्वाचे यश जाणवत होते. आजच्या दिनचर्येत मुलांना आधिच इतकी धावपळ असते की ते वाचनाकडे चटकन वळत नाहीत , मात्र या कार्यशाळेनंतर मुलांना वाचावेसे नक्की वाटेल.

कृतीमधे बदल हवा असेल तर आपण मनाला देत असलेला ’इनपुट ’ बदलायला हवा हे समजावताना राजीवजी म्हणाले की आपण मनाला सकारात्मक इनपुट दिला असता आपली भाषा बदललेली असते , भाषा बदलली की त्या अनुषंगाने येणारे विचार बदलतात आणि विचारांद्वारे आपली कृतीदेखील सकारात्मक होते. सभाधीटपणाबद्दल बोलताना ते म्हणाले, आपण मनाला सतत सांगायला हवे की मी जे योग्य ते, बरोबर तेच करणार. लोक माझ्या झालेल्या एखाद्या चुकीला हसले तर हसू देत. स्टेजवरून बोलताना मी कुठे कमी पडलॊ तरी मी स्टेजवर आहे आणि एकदिवस नक्कीच यशस्वी होणार मात्र हसणारी लोकं ही प्रेक्षकात होती आणि तिथेच असतीलही.

परिक्षेबद्दल येणाऱ्या तणावावर मात करण्यासाठी मार्गदर्शन करताना राजीवजींनी मुलांना सांगितले की प्रश्नपत्रिका हातात आली आणि एखाद्या प्रश्नाचे उत्तर येत नसले की आपण घाबरून जातो आणि येणाऱ्या तणावात आपल्याला येत असलेली उत्तरं देखील चुकवतो. अश्यावेळी आपण मनाला शांत ठेवत , येणाऱ्या उत्तरांबद्दल आधी स्वत:ला शाबासकी देत , आत्ता येत नसलेले उत्तर देखील मला येणारच असा सकारात्मक विचार केल्यास हळूहळू उत्तरं आठवत जाईल व तणावमुक्त पद्धतीने सहज परीक्षा पार पडॆल.
रजिव तम्बे 024

रजिव तम्बे 037

granthalay

सोप्या आणि ओघवत्या भाषेत केले गेलेले, मुलांच्या रोजच्या आयुष्यातल्या गणितातले दाखले दिलेले, पालकांना नक्की कसे वागले पाहिजे याबद्दल सांगणारे राजीवजींचे शब्द उपस्थितांच्या ’दिमाग मे फिट’ नक्कीच झाले असतील.पालक आणि पाल्यांमधली दरी कमी व्हायला मदत होइल. तसेच ’तू छान वागलास हं’ , ’आत्ता नाही जमले तर पुन्हा प्रयत्न कर’ , ’शाब्बास’ अशी ’अमराठी’ वाक्य पालक घरोघरी उच्चारू लागतील याबद्दल शंका नाही.

या कार्यशाळेच्या यशात कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानाच्या विश्वस्त सौ.विनिता धारकर, श्री.विनायक रानडे तसेच बालग्रंथालयाच्या समन्वयक सौ. स्वाती गोरवाडकर यांनी परिश्रम घेतले. आलेल्या छोट्या दोस्तांना सुकामेव्याचा खाऊ देण्याची जबाबदारी श्री.कौस्तुभ मेहेता यांनी उचलली. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक श्री. विनायक रानडे यांनी केले. सौ. मधुरा दिवाकर यांनी कार्यक्रमाची सुरूवात सुमधुर इशस्तवनाने केली. तर सुत्रसंचालन डॉ कौसर तांबोळींनी केले. सौ.तन्वी देवडे यांनी प्रमुख पाहुण्यांचा परिचय करून दिला. उपस्थित लहान मुलांना त्यांची पुस्तकांची बॅग देण्यात सौ. रश्मी दांडेकरांचं सहकार्य होतं. कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानातील कर्मचारी वर्गाने संपूर्ण कार्यालयीन भार पेलला. श्री. अरूण नातू यांनी उपस्थितांच्या अल्पोपहाराची व्यवस्था चोख ठेवली. तसेच उपस्थित तमाम श्रोत्यांच्या टाळ्यांनी आणि खळखळून हसण्याने कार्यक्रमाची रंगत वाढवली.

कुसुमाग्रज प्रतिष्ठान बालग्रंथालय या योजने अंतर्गत उत्तमोत्तम निवडक अश्या एकूण २५ पुस्तकांची एक बॅग प्रत्येकास देण्यात येत असून त्यात १५ मराठी आणि १० इंग्लिश पुस्तकं आहेत. माझं ग्रंथालय बालविभागाचे सदस्यत्व घेण्यासाठी ठराविक देणगीमुल्य कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानास देण्यात येते. सामाजिक मुल्यांची जपणूक करत या बालग्रंथालयातली पहिली पेटी माई लेले श्रवण विकास विद्यालयाला देण्यात आली होती. तसेच राजीव तांबेंच्या हस्ते माइलस्टोन या ऑटिझमच्या विद्यार्थ्यांच्या शाळेस एक पेटी देण्यात आली.

दिवसेंदिवस बहणारा हा बालवाचकांचा मेळावा आणि त्यासाठी राजीव तांबेंसारख्या बालकांच्या ’दोस्तांचे’ लाभणारे सहकार्य पहाता या रोपट्याचे लवकरच एखाद्या वटवृक्षात रुपांतर होइल याबद्दल निश्चित खात्री वाटते.

अधिक माहितीसाठी संपर्क:

माझं ग्रंथालय , बालविभाग
२५ ग्रंथ पेट्या प्रत्येकी १५ मराठी व १० इंग्रजी अशी एकूण २५ पुस्तके
दर दोन महिन्यांनी आपापसात बदलणे …
सभासद होण्यासाठी देणगी मुल्य .
साहित्याचा खजिना असलेली फिरती ग्रंथ पेटी
मुलांना वाढदिवसाला भेट देण्यासाठी ऊतम .
समन्वयक : स्वाती गोरवाडकर
For more details plz contact.
Vinayak Ranade
Mob – +91 99 22 22 5777
What’sup – + 91 9423972394
Email – vinran007@gmail.com
Skype – granth_vinayak
Face Book – http://www.facebook.com/vinran007
Blog – http://granthtumchyadari.blogspot.i

चाकोरीबाहेर खरडलेले कागद….

मस्कतमधे येउन दोन वर्ष झालेली, साधारण सगळं मार्गी लागलेलं…. मोठ्या मुलाची शाळा आणि दोन वर्षाच्या धाकट्या लेकीची प्रगती सगळं सुरेख सुरू होतं. तृप्त समाधान देणारं चौकोनी कुटूंब माझं , आणि तरीही पोकळीची एक हलकीच जाणीव मनात डॊकावू लागली होती. रिकामा वेळ हाती लागत होता…. आणि त्याचा सकारात्मक वापर नक्की काय आणि कसा करावा हे उत्तर मिळत नव्हतं !!

चळवळ्या मनाला आणि स्वभावाला मधेच अचानक , आपण दिवसाचे रकाने भरून  ’चाकोरीचे कागद खरडतोय ’ की काय अशी शंका वाटू लागली होती…. त्या सगळ्या गुंत्यात एक दिवस हाती लागला महेंद्रजींचा ब्लॉग.  मग वाटलं आपणही का लिहू नये ? …. झालं, ब्लॉग सुरू करायला इतकंच कारण पुरेसं वाटलं आणि लिहायला सुरूवातही केली .

एक वर्ष, दोन वर्ष, तीन वर्ष आणि चक्क चार वर्ष लिहीत गेले.🙂 . ब्लॉगबाळ आज ’चार वर्षाचं’ पुर्ण झालय !!🙂🙂 …. माझ्या ब्लॉगबाळाचा आज हॅपी बड्डॆ आहे !!🙂

wordpress anniversary

पोस्टमागे पोस्ट करता करता कधी मी ’चाकोरीबाहेरचे कागद खरडायला ’ लागले हे मलाही समजू नये इतका सहज सुंदर प्रवास झाला. चाकोरीबाहेरेचे म्हणजे काही भव्यदिव्य नाही तर माझ्या रोजच्या आयूष्याच्या ’चाकोरीबाहेरचे ’ बरं🙂

चार वर्षात काय नाही मिळालं इथे …. अनेक मित्र मैत्रीणी, नाती, वाचक , आणि लोकसत्ता, महाराष्ट्र टाईम्स, कृषीवल ,सकाळ पेपरमधली दखल , चारचौघी मासिकात लिहीण्याची संधी , स्टार माझाच्या ब्लॉग माझामूळे टिव्हीवर चमकून येण्याची संधी !!🙂 . मात्र या सगळ्या सगळ्या पलीकडे मला ब्लॉगने काय दिलं तर माझ्या आजारपणाच्या गेल्या पुर्ण वर्षात माझ्या पाठीशी खंबीर उभी रहाणारी नाती. ’हरायचं नाही ’ सांगणारे भाऊ . एअरपोर्टला दहा मिनीटाची धावती भेट होणार ही कल्पना असली तरी धावणारे भाऊ. ’तन्वे तुझी काळजी वाटतीये ’ म्हणणाऱ्या माझ्या मैत्रीणी, बहिणी …… तर एकीकडे,  ’तायडे प्रेमात पडलोय/ पडलेय ’ हे आवर्जून सांगणारी चिल्लर पार्टी …..🙂 . ॠणानूबंधांबाबतची माझी श्रीमंती हा माझा अत्यंत जिव्हाळ्याचा विषय , तो अधेमधे ब्लॉगवर न डॊकावला तर नवल.

सतत रडता येत नाही मला…. ’संकटं’ आली होती, येताहेत आणि येतीलही. डगमगायलाही होतं … मात्र दु:खाचा पुरस्कार नकोच वाटतो.  कधी कधी डोळे भरून येतात, नकळत वहायला लागतात. अश्या वेळी एखाद्या जीवलगासारखा माझा ब्लॉग अश्रॄंना अडवणाऱ्या बांधाचे काम करतो. जुन्या पोस्ट्स, त्यावरच्या कमेंट्स आधार देणाऱ्या ठरतात !!

नवं काही लिहून होत नसलं, मनातले विचार मांडता येइनासे झाले की कधीतरी वैतागून ब्लॉग बंद करायचा विचार मनात येतो आणि नेमकी त्याचवेळी एखादी मैत्रीण सहज बोलून जाते , “तुझं ठीक आहे गं, तू निदान तुझे विचार ब्लॉगवर मांडून मोकळी होतेस ’ … !! मग ब्लॉग बंद करायला निघालेल्या ’माझे’ डोळे उघडतात आणि मी पुन्हा ब्लॉगकडे प्रेमाने नजर टाकते🙂

सुरूवातीच्या पोस्ट्स आणि आत्ताचं लिहीणं यात फार फरक मला स्वत:लाच जाणवतो. त्या त्या परिस्थीतीला अनूसरून, मानसिकतेनूसार आणि त्या त्या वयाच्या भुमिकेला अनूसरून मी व्यक्त होत गेले….. आणि हे असं , इतकं सोपं सहज लिहीणं व्हावं याला कारण वाचकांचा सततचा पाठिंबा , तेव्हा या सहजच प्रवासाचे श्रेय त्यांचे!!

ब्लॉग लिहीणं मला मनापासून आवडतं…. खूप काही लिहीता येत नसलं तरीही🙂 . जवळपास १६० पोस्ट्स लिहून झाल्या आहेत. पुष्कळ लिहीणं होतय… इथे मांडले अनेक अनूभव, आठवणी आणि मतंही !! मात्र ओंजळ अजूनही रिकामी वाटत नाहीये…. अजूनही खूप बोलायचं आहे….. ब्लॉगवर लिहायचं आहे !!

गुरूनाथ सामंतांची नुकतीच एक कविता वाचली….

आकाश तुझ्यासाठी वेडं होइल ….

खाली वाकेल आणि तू नीळा होशील ..

असं लिही ….

आकाश पेलण्याची माझी कुवत नाही , आणि विचारांची तशी काही क्षमताही नाही ….. पण म्हणूनच अजून अजून समृद्ध होता यावं यासाठी तरी वाचायला/ लिहायला हवंय !!

पोस्ट लिहून पुर्ण होताना समाधान लाभतयं तोपर्यंत लिहायला हवंय…. ड्राफ्ट माझा असतो, एकटीचा…. पोटातून आईला नाजूक लाथ मारणाऱ्या बाळासारखा…. तो ड्राफ्ट , पोस्ट होऊन बाहेरच्या जगात कसा वावरतोय हे पहाताना तो मला आणि मी त्याला सांभाळतेय तोवर लिहिण्याला अर्थ आहे !!

(त्याच  कवितेच्या पुढच्या ओळी : )

शाई , कागद, शब्द आणि तुही

निमित्तमात्र आहेस

तुझ्यातली चेतना ही भवतालच्या अखंड चैतन्याची

ॠणी आहे

याची सजगता ठेवून लिही…..

हे ॠण मान्य आहे तोवर , या अखंड चैतन्याच्या झऱ्याला सामोरे जावे म्हणतेय ….. चाकोरीबाहेरच्या माझ्या या कागदांना खरडावे म्हणते, आकाशाला वाकवता आले नाही तर निदान दिलखुश गगनाशी उदार गप्पा तरी माराव्याच म्हणते……. वेड्यावाकड्या उमटणाऱ्या, धडपडणाऱ्या, सावरणाऱ्या , स्वत:चेच गीत गाऊ पहाणाऱ्या अक्षरांचं बोट धरत ’सहजच’ म्हणून जे जसे लिहीता येइल ते लिहावे म्हणते !!!  🙂

फ्रेम….

सुट्टी ….. वर्षभरानंतर मिळणारी सुट्टी…. अगदी विचारपुर्वक प्लॅन आखून घालवायची असं ठरवलेली सुट्टी….. आम्हीही ठरवली होती… जुलैमधे सुरू होणारी सुट्टी, त्यासाठी जानेवरी- फेब्रूवारीतच ठरवलेली ठिकाणं….

मुळात ही सुट्टी म्हणजे  ’वर्षभराच्या कामाच्या शिणवट्याला घालवण्यासाठीचा वेळ’  हा एक मुद्दा आणि तसेच पुढच्या वर्षाच्या कामासाठीचा उत्साह साठवण्याचाही वेळ…. इथे जाऊ- तिथे जाऊ वगैरे चर्चा …. इंटरनेट्वरची शोधशोध ….. सगळं पार पडत असताना एक मस्त सकाळ आली आयूष्यात …. सकाळी उठायला गेले आणि कळलं आपल्याला उठताच येत नाहीये… मान-पाठ- खांदे वगैरे अवयवांनी पक्का असहकार पुकारला आहे. त्यादिवशी कशीबशी वेळ निभावली खरी …. पण साधारण महिन्याने आणि एक सकाळ पुन्हा अशीच आली….. यावेळेस तर उठता न येण्यासोबतच कमालीच्या चक्कर येण्याचीही सोबत होती…. दवाखान्यात गेले तर ते ही थेट ऍंब्युलन्समधून अगदी सायरनच्या दणदणाटात ….

हे आजारपण काय आहे वगैरे शोधाशोधात गेले २-३ महिने ….. सरळ भारत गाठला मग त्यासाठी, गड्या आपला देश बरा म्हणत…

एक म्हण वाचली होती पुर्वी , Life is what happens to you when you are busy planning other things !!! 😦🙂

मुळात ज्या म्हणी पटतात त्या लक्षात रहातात ….. आणि त्यांचा प्रत्यय आला की त्या जास्त पटतात …. मग ते सुट्टीचे प्लॅन्स वगैरे राहिले कागदावर ….. आणि सुट्टी लागण्यापुर्वीच भारतात जावे लागले. एक नाही दोन नाही , तीन तीन डिस्क स्लिप झाल्या आहेत मानेत , माझ्या मानेचा मला न समजणारा MRI माझे डॉक्टर मला समजावत होते …..नुसत्या सरकून थांबल्या तर त्या माझ्या डिस्क कुठल्या , त्यांनी बिचाऱ्या स्पाईनची पार गळचेपी केली…. “गळयात होणारी गळचेपी ” ही कोटी तेव्हा मनात आली नाही इतपत दु:खी मी  नक्कीच झाले होते …. आजारपण स्वत:ला येतं म्हणून त्याचा जितका त्रास होतो त्यापेक्षा कित्येक पट जास्त आपण ज्या वर्तूळाच्या केंद्रस्थानी असतो त्या वर्तूळाच्या परिघावरच्या लोकांना होणाऱ्या यातना छळ मांडत असतात.

डॉक्टरांनी सांगितलेले ऑपरेशन टाळायला मग सेकंड, थर्ड वगैरे ओपिनियन घेणे आले…. ते तसे घेतले गेलेही ….. मनात एक सततचा प्रश्न  होता , ’हे का झाले ? ’ आणि  ’हे मलाच का झाले ?’🙂 …. मग आमच्या हेरंबाने एक सल्ला दिला, ” आधि Why me ? ” हा प्रश्न विचारणं बंद कर …. तो बंद करायचा ठरवलंही लगेच, आचरणात आणणं नाही म्हटलं तरी तितकसं सोप्प नव्हतं…. आपल्या आयूष्यात काही छान-भन्नाट घडतं नं, ते चटकन स्विकारलं जातं…. पण मेलं हे आजारपण तितकसं वेलकम होत नाही ….. त्यात आई-बाबा, आजी-मामा-मामी, माझी पिल्लं, बहिण आणि खंबीरपणाचा उसना आव आणलेला नवरा यांचा विचार सगळंच अवघड करत होता!!!

असो, ते ऑपरेशन टळलं एकदाचं…. पण आराम मागे लागला….  सुट्टी गेली दवाखान्यांच्या फेऱ्यांमधे…. अधे मधे चिडचिड वगैरे सुरू होतीच माझी…. आणि माझ्या चिडचिडीचा जराही अनूभव नसलेले माझे आई-बाबा कावरेबावरे होत होते….. एकदा सकाळी उठले तर पाहिलं बाबा खिडकीतून येणारे उन अडवण्यासाठी पडदे सारखे करत होते…. ही सावली त्यांनी कायमच दिलीये आम्हाला. नेहेमी ते असे हलकेच पडदे सरकवून जातात तेव्हा आम्ही झोपलेलो असतो इतकेच…. उठून त्यांच्या मागेच गेले तर स्वयंपाकघरात ते डोळ्यातलं पाणी आवरत आईला सांगत होते , “घेऊन टाकता आलं ना तिचं दुखणं तर लगेच घेऊन टाकेन मी!!! ”😦 …. त्यादिवशी नुसती उठलेच नाही तर झोपेतून जागीही झाले….

बाबा सकाळी पुजेनंतर रामरक्षा म्हणतात आणि मग झाडांची फुलं काढायला जातात हा क्रम सहसा न चुकणारा…. त्यादिवशी मी फुलांची परडी हातात घेतली आणि अंगणात गेले…. स्वत:ला एकच बजावले , असाध्य काही झालेले नाहीये, पुरे आता ही सहानूभूती….  जे जमेल ,जितके जमेल,  जसे जमेल तसे सुरू झालेच पाहिजे आता….

घेतली फुलांची परडी हातात आणि अंगणाला प्रदक्षिणा घालायला लागले…. एक एक फुल हातात येताना त्यांचा टवटवीत तजेला मला देत होते जसे…. लहानपणी असेच मी फुलं आणून द्यायचे बाबांना…. या निमित्ताने पुन्हा लहान होता येत होतं…. कळीला धक्का लागू द्यायचा नाही असं स्वत:च्याच मनाला बजावत होते मी… म्हटलं तर खूप विशेष काही नव्हतं घडतं, पण मला खूप शांत वाटत होतं !! सकाळच्या एकूणातच कोवळ्या स्वच्छ्तेने मन निवांत विसावत असावं बहूधा…. माझ्या आजारपणाने माझ्या संपुर्ण कुटूंबाचे किती महिने असे काळजीत जाताहेत ही खंत विसरले मी काही काळ…. ’सुट्टी’ चे आखलेले बेत आठवले मग, वाटलं सुट्टी घेणार होते ती हा निवांतपणा मिळवण्यासाठीच की…..

मग कॅमेरा आणला घरातून, आपण हेच करतो नं फिरायला गेल्यावर, भरपूर असे फोटो काढतो…..

हा मग विरंगूळाच झाला एक , जमेल तेव्हा बागेत जायचे आणि फोटो काढायचे…..आज ते फोटोच टाकतेय एकामागोमाग एक….

मी फोटो काढायचे , आपल्याच बागेत फिरायचे ठरवले आणि तो आनंद साजरा केला आमच्या ब्रम्हकमळाने…. एक नाही दोन नाही सात फुलं आली त्याला यावेळेस…..

ज्या घरात आपण लहानाचे मोठे झालेलो असतो , कोणे एके काळी जिथे बाहेरून कोणी ’काकू’ म्हणून हाक मारली की ती आईसाठीच असणार हे ठरलेले असते, तिथे ’ओ काकू बाहेर एक गंमत आहे, पहायला या ’ ही माझ्या मुलाच्या मित्रांनी मारलेली हाक मला नेहेमी वय वाढल्याची जाणीव करून देते…. ;)  बच्चेकंपनीला मी म्हणजे एक ’रिकामटेकडी’ काकू मिळाले होते त्यामूळे त्यांच्या विश्वातल्या लहानमोठ्या घडामोडींमधे ते मला सामील करून घेत होते , त्या मुलांनीच दाखवलेली ही एक गोगलगाय🙂

कितीही प्रकारची फुलं माहित झाली तरी गुलाबाचं फुलं आवडतंच…. नाही का??

गुलाब जसा आवडता तसेच अत्यंत आवडते म्हणजे गणेशवेल, गोकर्ण आणि गुलबक्षी ….. गुलबक्षीचं एक बरं असतं पाऊस आला की ही रोपं आपली आपण येतात…. बहरतात , रंगांची उधळण करतात…. सगळा सौम्य कारभार…..

एक नाजूकशी गोगलगाय जशी दिसली तसे बाकि प्राणी-पक्षीही हजेरी लावत होते ….. कधी कॅमेरा हातात असताना सापडायचे तर कधी आठवणीत जागा पटकवायचे…..

चांदणीची फुलं काढताना सापडलेले सुरवंट….

तर हा अचानक दिसलेला सरडा….

ही जवळपास तीन इंच मोठी गोगलगाय….. कुठून आली होती देव जाणे, मी मात्र पहिल्यांदा इतकी मोठी गोगलगाय पाहिली…..

मुळात पावसाळा सगळं कसं स्वच्छ लख्ख करत होता….. हळूहळू घराच्या अंगणातच मी मनापासून रमत होते🙂

पानावरून ओघळणारे थेंब असोत ….

की स्वस्तिकाची आठवण करून देणारे पपईचे फुल असो…..

की अगदी भुछत्र असो….

की अगदी गुलाबी लालबुंद डाळिंब असोत…. सगळ्यांनी मला उभारी दिलीये हे नक्की!!🙂

मनावरची काळजी हटणं किती महत्त्वाचं असतं नाही…..अंगणाची एक नवी व्याख्या समजली मला त्या दरम्यान एक…. अंगण नं एक ’फ्रेम’  असतं….. सुंदर फोटोभोवती तितकीच सुरेख, रेखीव नाजूकशी फ्रेम असली की मुळचा फोटो कसा उजळून निघतो नं.. तसं प्रेमाने भरलेल्या घराभोवतीचं अंगणं, त्यातली झाडं-पानं -फुलं अशीच मुळच्या घरातल्या भावभावनांचं सौंदर्य वाढवणारी असतात..असावीत …🙂

फोटोला सुरक्षित ठेवणारी, त्याला धक्का लागू न देणारी ’फ्रेम’ ….. फोटोतल्या व्यक्तीच्या स्वभावाचे वैशिष्ट्य पहाणाऱ्याला अलगद , गुपचूप सांगणारी ….. तसेच या अंगणाने मला सुरक्षित ठेवले…. मनाला (मानेला😉 ) घड्या पडल्याच होत्या , त्यांना हळुवार सांभाळले, फुंकर घातली…..

कधी कधी वाटतं सुट्टीला कुठेतरी गेले असते तर मनात इंद्रधनूष्य साठवायलाच नाही का ? आकाशाची ती सप्तरंगी उधळण मनात साठवायलाच नं…. मनमोराचा पिसारा वगैरे फुलवायलाच नं …..

यावेळेस मात्र जरासा ’काखेत कळसा’ असल्याचा प्रत्यय आला मला🙂

इंद्रधनूष्यही अगदी हाक मारल्यासारखे हजर झाले🙂

मन उजळले मग चटकन…..

माझ्यापायी घरच्यांचाही सुट्टीच्या भटकंतीचा विरस झालाय ही बोच आहेच तशी, पण निदान आजारपण सुसह्य झाल्यामूळे त्यांच्या चेहेऱ्यावरचा आनंद तरी वाढला!!!

खूप खूप लिहू शकतेय मी… लिहायचेही आहे मला , पण आत्ता नाही…. माझ्या डॉक्टरांनी मला सध्या ’शिपायाचं’ काम कर असं सांगितलेय… एका जागी बसायचं नाही…. हातातली कागदपत्र वाटत असल्यासारखं सतत एका जागेवरून दुसरीकडे जायचं🙂 … तेव्हा एका बैठकीत खूप कमी लिहीता येतेय मला ….

ही पोस्ट बिस्ट काही खरच  नाहीये तशी… जाता जाता एक छोटा प्रयत्न करावा वाटतोय एक ….

गेल्या सहा महिन्यात ’ मला उत्तरं द्यायला जमत नसल्याचा ’ कुठलाही राग मनात न आणता मला सतत मेल्स, मेसेजेस, फोन करणाऱ्या माझ्या सगळ्या मित्र मंडळींचे आभार मानण्याचा…. मला भेटायला येणाऱ्या, माझे रिपोर्ट्स डॉक्टरांना वैयक्तिक नेऊन दाखवून सल्ले घेणाऱ्या अनघा ,राजीवजी , सुनीतचे आभार मानण्याचा…..

कमेंट्स टाकत रहाणाऱ्या आणि ब्लॉगवर काहिही नवे नसतानाही चक्कर टाकणाऱ्या नव्या आणि जुन्या वाचकांचेही आभार!!🙂

आणि काय लिहू, तुम्ही सगळे हातात हात घालून माझ्याभोवती एक कडं उभारलेलं दिसतय तोवर कशाला भीत नाही ब्वॉ मी …. एक अत्यंत सुंदर फ्रेम आहे किनई माझ्याभोवती , नाजूकशी तरिही अत्यंत भक्कम……

बस फिर और कुछ नही, आजके लिये इतनाही …. जशी जमेल तशी पुढची ’पोस्ट’ टाकतेच!!!

एक छोटीशी मोठीशी नोंद :)

‘ताई’🙂

‘तायू’🙂

‘तायडे’🙂

माझ्या ब्लॉगने मला दिलेली नावं ….. नुसती हाकच नाही तर ‘ताई’ मानून मनापासून प्रेम करणारी अनेक भावंडही दिली या ब्लॉगने …..

विद्याधर भिसे …माझा असाच एक भाउ🙂 ….. सगळ्या ब्लॉंगांवर ‘प्रॉफेट’ नावाने येणारे कमेंट्स पाहून मी २०१० मधे शोध घेतला, म्हटलं कोण बूवा हा ‘प्रॉफेट’ ???🙂

या बाबाच्या भिंतीवर पोहोचले शोध घेता घेता …. आणि मग एक सकस, प्रगल्भ वगैरे लिहिणारा मुलगा अशी ओळख पटली …. सुरूवातीला कमेंट्स मधून झालेली ओळख वाढत जाऊन , विद्याधरशी धाकट्या भावाचं नातं जुळलंही आणि वाढलंही🙂

आजची नोंद आहे या भावाला Thank You म्हणण्यासाठी …. आता आभार मानले तर मला माझा भाऊ रागावणार आहे याची कल्पना आहे मला…. तरिही मी हे नोंद करतेय!!! माझ्या या भावाकडून काल मला एक गिफ्ट मिळालेय …..माझं आवडतं गिफ्ट … एक पुस्तक🙂

 

 

Flipkart कडून असे गिफ्ट वगैरे आले नं मला भलताच आनंद झाला … पुर्वी माझ्या नावाने पुकारा करत पोस्टमन आला की मला असाच आनंद व्हायचा … कित्ती दिवसांनी ‘मजा आली ‘ असं सहज म्हट्लं गेलं ….

पुस्तक पढके होने के बाद मेरा मत मांडती हूँ 🙂

 माझे अनेक सहब्लॉगर्स मला ताई म्हणतात , आणि ते मला मनापासून आवडते. एक नातं जुळलेय आम्हा सगळ्यांचे… एकाचा आनंद सगळ्यांचा असतो आणि तसेच एखादा नाराज असेल तर त्याच्यासोबत सगळे उभे असतात ….. मस्त चाललेय आम्हा ब्लॉगर्सचे….

खरं सांगू का आणि तसेही ताईलाच मिळते नं राखीपौर्णिमेचं गिफ्ट😉

खूप काही लिहीत नाही, माझे आपले नेहेमीचे की हे ऋणानूबंध असेच राहूदेत🙂

बाकि काय तेच आपले ‘ जय ब्लॉगिंग’🙂 ….

… लिहीत राहूया…. वाचत राहूया आणि असेच सगळे सोबत राहूया🙂