देवीयों और सज्जनों……

’देवीयों और सज्जनो…..’  अनेक वर्षांनी हीच हाक पुन्हा एकदा ऐकायला मिळणार आहे आजपासून…. ११ ऑक्टोबर , अमिताभचा वाढ्दिवस … ह्याच  दिवसाचे औचित्य साधून यावेळेस सोनीवर KBC पुन्हा एकदा सुरू होतेय!!! गेला दिड महिना सोनीवर ’कोई भी सवाल छोटा नही होता’ सांगणाऱ्या अमिताभच्या मस्त जाहिराती पहायला मिळाल्या……. नंतरच्या दिवसात अमिताभ स्वत: या कार्यक्रमासाठी तयार असल्याचे सांगत , प्रेक्षकांना तुम्ही तयार आहात का विचारत होता……. आणि आता तर तास- मिनिट- सेकंद असे काऊंटडाऊनच सुरू आहे……

काल चॅनल्स बदलता बदलता सोनीवर अमिताभ कौन बनेगा मधे एका स्पर्धक महिलेशी संवाद साधत होता, “आप सबको डाँट देतीहै….. हमको डाँट दिया…. कंप्यूटरको डाँट दिया……” असे म्हणत मग तो प्रेक्षकांमधे बसलेल्या त्या महिलेच्या नवऱ्याला म्हणाला, “आप अभी बचे हुए है!!! :) ” अत्यंत मिश्किल भाव चेहेऱ्यावर, आवाजाची नेहेमीची राखलेली विनम्र पट्टी, आश्वासक अस्तित्व……नकळत ती जाहिरात पहाणाऱ्या माझ्याही चेह्ऱ्यावर हसू आले….. चॅनल्स फिरताना पुढचे चॅनल आले तिथे देखील एका रिऍलिटी शोची जाहिरात होती….. दस्तूरखुद्द राखीताई सावंत त्यांच्या अदालतीत बोलत होत्या….. त्याही नेमक्या अमिताभच्याच आवाजात बोलल्या पण अगदी व्यक्तीमत्त्वाला साजेसे, अमिताभची नक्कल करत त्या म्हणत होत्या, “मेरा नाम विजय दीनानाथ चौहान है….हाय….. तो फिर बाप का नाम क्या…. चौहान????” असा अतिशय गहन प्रश्न त्यांनी कॅमेऱ्याला विचारला :) …………. पहिल्या ठिकाणी खुद्द अमिताभ असून त्याचा एकेरी उल्लेख करूनही आदर वाटतो तर दुसऱ्या ठिकाणी बाईंना आदरार्थी बहूवचन वापरले तरी कीवही करावी वाटत नाही!!! खोल अथांग डोहाची धीरगंभीरता आणि उथळ पाण्याचा खळखळाट  यातला फरक त्या १० मिनिटात जाणवून गेला!!!

मनात आधिच्या कौन बनेगाच्या आठवणी येत होत्या, “कंप्युटरजी लॉक किया जाए!!!” ,”गुडनाईट, शब्बा खैर, शुभरात्री, अँड डू टेक व्हेरी गूड केअर यूरसेल्फ” वगैरे अमिताभची वाक्य त्याच्या ईतर अनेक डायलॉग्ससारखेच हिट झाले आणि वेळोवेळी वापरले गेले!!! आपण लोकप्रियतेच्या उच्चतम शिखरासमोर बसलो आहे याचं कणभरही दडपण स्पर्धकांना येऊ न देता अत्यंत हलकंफूलकं , विनोदी तर कधी गंभीर बोलत हा कार्यक्रम रंगतो!! पण उच्चारलेला प्रत्येक शब्द ऐकला की अमिताभमधल्या प्रतिभेची, विद्वत्तेची जाणीव होते!! त्याचा सुसंस्कृत वावर कार्यक्रमाची उंची वाक्यागणिक वाढवत असतो!!

अमिताभ अभिनेता म्हणून मला ’अँग्री यंग मॅन’ पेक्षा शांत, गंभीर भुमिकांमधला जास्त आवडतो नेहेमी!!! जुन्या चित्रपटांपैकी आनंद, अभिमान, मिली, शोले, चुपके-चूपके, आखरी रास्ता, ….. वगैरे कितीही वेळा पाहिले तरी पुन्हा पहायला आणि ते ही अर्ध्यातून वगैरे कसेही पहायला आवडतात!!! तर जंजीर, कालीया, मुकद्दर का सिकंदर, डॉन, खुदा गवाह, नमकहराम,मर्द……  वगैरे नवऱ्याचे आवडते…… शोले बद्दल तर प्रत्येक ब्लॉगरनी एक एक स्वतंत्र पोस्ट लिहीली तरीही अजून लिहीले जाऊ शकते असे वाटावे!!

गेल्यावेळेस कौन बनेगा आले तेव्हा अमिताभ नुकताच सावरत होता, त्याआधिचे त्याचे सुर्यवंशम, आज का अर्जून वगैरे मी पहाण्याच्याही फंदात आजतागायत पडलेले नाहीये….. कितीही असले तरी मावळत्या सुर्याला पाहिले की रुखरुख वाटते तसले काहिसे वाटायचे तेव्हा मला!! पण अस्ताकडे जाणारा सुर्य़ हा सुर्यच असतो हे या माणसाने दाखवून दिले…. तळपणे हाच ज्याचा गुणधर्म तो लख्ख प्रकाशात, झगमगाटात पुन्हा येणार हे सत्यच!!! बडे मियाँ छोटे मियाँ च्या ’मखना’ मधे अमिताभकडे दुर्लक्ष होऊन जेव्हा गोविंदा आणि माधूरीच फ्रेममधे दिसत होते तेव्हा स्वत:चेच काहितरी चुकतेय असे वाटत होते…… पण ही चूक आपल्याला फार काळ करू न देण्याची जबाबदारी होती अमिताभची….. पुनरागमन, सेकंड ईनिंग वगैरे शब्द आपल्यासाठी हा असा वावरला जसा कधी बाजूला झालाच नव्हता…. आणि ते खरेही आहे तो नव्हता तेव्हा त्याचे स्थान रिकामे होते!!!!

आताचे चित्रपट आठवायचे तर मोहोब्बते … हा पाहिला तेव्हा शाहरूखला पहायचा नुकताच कंटाळा यायला लागल्याची जाणीव होती आणि अमिताभला तर पहायचेच होते, आँखे…. अमिताभ-सुश्मिता एकत्र , किती वेळा पाहिलाय तरिही आवडतोच, खाँकी…. अमिताभ-अजय एकत्र , चूकवूच नये असा अनुभव, चिनी कम….. अमिताभ- तब्बू एकत्र, न पटणारे काही असेल तर दुर्लक्ष करूनही अनेकदा पाहिला जाणारा सिनेमा, भुतनाथ…. पारायण चालते याचे, कारण हा मुलांचाही अत्यंत लाडका….. “यार मैं भूत हुँ की नही??? ” असो की “ए चार फूट दो ईंच” असो अमिताभचे डायलॉग्स तोंडपाठ असणारी पुढची पिढी आमच्या घरातच नव्हे तर सगळीकडेच तयार आहे…..

क्यूं हो गया ना, अक्स, कभी खुशी टाईप सिनीमे, निशब्द वगैरे प्रकारांच्या वाटेला मी शक्यतो जात नाही…… हे म्हणजे अमिताभला सिनीमात घेणे आणि वाया घालवणे…..मागे एकदा श्रीकांत बोजेवारांनी असल्या प्रकाराला एक मस्त उपमा दिली होती ,” सोन्याच्या सुरीने बटाटा कापणे” ….. अमिताभसारखी लखलखती सुरी घेऊन त्याला गुळचट डायलॉग्स देणे वगैरे प्रकल्प करण जोहर हातात घेत असतो!!!

कौन बनेगा बाबतच बोलायचे तर त्याच धर्तीवर आलेल्या ईतर अनेक कार्यक्रमांपैकी एक ’छप्पर फाड के’ सोडले तर ईतर कोणाचे नावही आत्ता आठवत नाही….. कौन बनेगाच जेव्हा शाहरुखरावांनी हातात घेतले तेव्हा त्या कल्पनेनीच मी फ्रीझ झाले होते त्यामूळे त्यांनी कंप्युटर कसा फ्रीज केला ते पहायला मात्र कधी गेले नाही, तेच ’पाँचवी पास’ च्या बाबत,  शाहरुख एक आगाऊ आणि  मुलं सात आगाऊ, हा प्रकार पहाणे हे न पटणारे होते!!!

अमिताभ, माधूरी, नसिरुद्दीन शहा, अनुपम खेर ….. या प्रत्येक नावावर खरं तर एक एक संपुर्ण पोस्ट (निदान) होऊ शकते!!! टीकाकारांना उत्तरं ही टीका न करता शांततेने देता येतात, आपल्यातल्या गुणांची स्वत:लाच पारख असेल तर जग काहिही बोलू देत आपली शांतता ढळू द्यायची नसते, लोकांना काय चांगले काय वाईट हे अचूक समजत असते वगैरे अनेक गोष्टी या सगळ्यांकडून शिकता येतात!!! थोडेफार अपयश आले तरी आपला तोल ढळता कामा नये , always be graceful  हे शिकवणारी ही विद्यापीठं!!! माधूरीचे मृत्युदंड, देवदास (माधूरीसाठी, बाकि आनंद ) असो की ईतर सिनीमे असो तिचे माधुर्य आणि गोडवा कुठेही तसुभर कमी होत नाही…… अनुपमचे सारांश, डॅडी असो की खोसला का घोसला, वेडनेसडे असो, वेगळेपण दिसतेच….. नसिरुद्दीन बद्दल बोलणे म्हणजे स्वत:चा मान वाटतो मला….. ईक्बाल, वेडनेसडे, सरफरोश वगैरे काही फक्त उदाहरणे बाकि मगा म्हटल्याप्रमाणे निदान एक संपुर्ण पोस्ट होईल येव्हढे लिहीले/ बोलले जाऊ शकते!!!

लोकांना हवा तो गोंधळ घालू देत, आपण शांततेने आपल्यातल्या प्रतिभेला जपायचे , समंजसपणे कठीण परिस्थितही धीराने सामोरे जायचे…. आपल्या मनातली आपली प्रतिमा जपली की लोकांच्या मनात त्या प्रतिमेची स्थापना होतेच वगैरे धडे आपल्या वागणूकीतून देणारी ही व्यक्तिमत्त्व!!! दस्तूरखुद्द ’यश’ हा शब्द प्रत्यक्ष जगणारा , आयुष्य म्हणजेच या शब्दाची व्याख्या असणारा तरिही अत्यंत विनम्र, सहज वागणे बोलणे असणारा अमिताभ ’पा’ मधे सुद्धा आवडला होता…. वयाचे बंधन कलेच्या, मेहेनतीच्या आड येऊ न देणे म्हणजे काय याचे हे एक उदाहरण!!!

बरचं लिहीलं नाही….बरचं अजूनही लिहीले जाऊ शकते, कित्येक चित्रपटांचे तर नावही आले नाहीये तरिही थांबतेय आता :) ……. काल अमिताभला पाहिले आणि पाठोपाठ राखीताईंनी गोंधळ घातला मग सुरू झालेले हे विचारचक्र!!! शेवटचे महत्त्वाचे काम , अमिताभला वाढ्दिवसाच्या अनेक अनेक शुभेच्छा!!! :)

आणि आता माझे पलायन किचनमधे कारण व्यस्त रहाणाऱ्या अमिताभचे कौतूक करायचे आणि स्वत:चे काम चालढकल या तत्त्वावर करायचे हे मला तत्त्वत: मान्य नाही!!! ;)

तर काय बाय बाय, अपना खयाल रखियेगा, हम बस यूँ गये और यूँ आये!!! :)

(पंधरा दिवसानी पुढची पोस्ट घेऊन :))