गज़ल की शाख का फुल :


महाराष्ट्र टाईम्स, 15.02.2018
(सुख़न -07)

शायरीच्या आकाशात अनेक तेजस्वी तारे आहेत किंवा अगदीच उर्दू जुबाँचा आधार घेत म्हणायचे ठरले तर म्हणता येइल की इस बगीचें मे कई गुल खिले है और खिलतें रहेंगे. या बागेतलं एक असं फूल जे सर्वसामान्य माणसासाठी उमलतं असा निकष लावला तर शायरीच्या प्रांतातलं बशीर बद्र हे नाव नि:संकोचपणे घेता येईल. बशीर बद्रंना ’आम आदमी का शायर’ असेही अनेकवेळा म्हटले जाते. गुणवत्तेमधे अव्वल असणारी ही शायरी वाचकांना चटकन आपलसं करते आणि सहसा शब्दांचा अर्थ शोधण्यासाठी धावपळ करायला लावत नाही. किंबहूना साध्या सोप्या शब्दातले त्यांचे शेर किंवा गजल ही त्यांची ताकद, त्यांची खासियत आहे. हे भलेही सगळ्यांसाठी असलेलं फूल आहे पण त्याचा मऊसुत स्पर्श आणि अलवार गंध दीर्घकाळ मनावर रेंगाळणारा निश्चित आहे. अनेकवेळा शायरीचा आधार घेत एखादा मुद्दा अधोरेखित केला जातो आणि त्यात बशीर बद्रंची शायरी प्रामुख्याने असते. पेटलेल्या एका आगीत घर भस्मसात झाल्यानंतर केवळ एक सुटकेस घेत आयुष्याचा नवा प्रवास सुरू करण्याची वेळ या शायरवर एकेकाळी दुर्दैवाने आली. या घटनेचा त्यांच्या लेखनावर दीर्घ काळ प्रभाव राहिला.

लोग टूट जाते हैं एक घर बनाने में
तुम तरस नहीं खाते बस्तियाँ जलाने मैं

किंवा

ये दर्द कितने अजीब हैं
सभी मौसमों मे हरे रहते है

किंवा

कुछ तो मजबूरियाँ रही होंगी
यूँ कोई बेवफा नहीं होता

असे अनेक शेर हे त्यांच्या शैलीची ओळख आहेत. हिंदी आणि उर्दू शायरीतल्या योगदानासाठी सुप्रसिद्ध असणाऱ्या या शायरने उर्दू गजलला एक नवा चेहेरा देत साहित्य अकादमी पुरस्कार तसेच पद्मश्री पुरस्कारावर मानाची मोहर उमटवलेली आहे. काव्य हे कुठल्याही विषयाच्या बंधनात अडकणारे नसतेच तर रोजच्या आयुष्यातल्या लहानमोठ्या मुद्द्यांवरही मार्मिक भाष्य केले की ते रसिकांच्या मनाचा ठाव घेते. समाजाच्या प्रत्येक स्तरातून मोठ्या प्रमाणावर नावाजलेल्या शायरांमधलं बशीर बद्र हे असंच लाडकं नाव.

दबा था फूल कोई मेज़-पोश के नीचे
गरज रही थी बहुत पेचवान की ख़ुशबू

कुटुंबातली स्त्री ही स्वैपाकघराच्या चौकटीत बांधली गेलेली असताना, पेचवान (हुक्का) की खुशबू गरज रही है… पुरुषांना मात्र स्वातंत्र्य आहे. समाजातल्या रूढी, परंपरा, चालिरिती यावर आपल्या संवेदनशील मनाने शायर मत मांडतो तेव्हा ती शायरी प्रेम, विरह, सौंदर्य वगैरे परिघाच्या बाहेर पडत एक नवं अवकाश स्वत:साठी खुलं करते. धार्मिक ऐक्याबद्दल असं काही इतकं सहज जेव्हा सामोर येतं तेव्हा नकळत जाणीवेला जागृती येते:

यहाँ एक बच्चे के खून से जो लिखा हुआ है उसे पढ़ें
तिरा कीर्तन अभी पाप है अभी मेरा सज्दा हराम है

सामाजिक स्थित्यंतरांबद्दल ज्या संवेदनशीलतेने अनेक शायरांनी भाष्य केले आहे ते पाहिले की नेहेमीच थक्क व्हायला होते. या ज्येष्ठ मंडळींबद्दल आदर दाटून येतो, त्यांचा आधार वाटू लागतो. समाजातील विषमता, मनुष्यस्वभावांमधले अनेक कंगोरे हे ही बशीर बद्रंच्या लेखणीने नेमाने स्पर्श केलेले विषय.

यहाँ लिबास की कीमत है आदमी की नहीं
मुझे गिलास बडे दे शराब कम कर दे

किंवा

परखना मत परखनें में कोई अपना नहीं रहता
किसी भी आईने में देर तक चेहेरा नहीं रहता

किंवा

बडें लोगों से मिलने में हमेशा फासला रखना
जहाँ दरिया समुंदर से मिला दरिया नहीं रहता

काही शेर नमुने दाखल घ्यायचे म्हटले तरी नेमकी निवड करणे नेहेमीच कठीण काम. या शायरबाबत तर हा पेच अजूनच जास्त जाणवणारा. पाण्यावर उमटणारे अलवार तरंग, चेहेऱ्यावरचं अस्फूट हास्य, एखादी हसरी कळी, ताज्या पानांचा अलवारपणा आणि बशीर बद्रंच्या शायरीचा बाज हे एकाच माळेचे मणी आहेत. जगभरात अनेक मुशायरे स्वत:च्या अस्तित्त्वाने भारून टाकणारा हा शायर मात्र ’वन्स मोअर’च्या विनंतीला कधीतरी सहज म्हणून जातो, “मुझें मालुम है कितना कम पढकें कितना ज्यादा पढना है.” सात्त्विक साधेपणाची ताकद अनुभवायची असेल तर हे शायर अनुभवलेच पाहिजेत असे वाटते. ’गज़ल की शाख का फुल’ असं या शायरबाबत म्हणताना त्यांचाच एक शेर मग हवेवर लहरत कानाशी गुणगुणतो:

शोहरत की बुलंदी भी पल भर का तमाशा है
जिस डाल पर बैठे है वो टूट भी सकती है

डॉ बशीर बद्र, एका नम्र आणि बेहद उंच शायरला त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त आज सुख़नमधे अनेक शुभेच्छा !

Advertisements

फातिहा :


महाराष्ट्र टाईम्स, 08.02.2018
(सुख़न – 06)

सुष्ट, दुष्ट, जातपात, पंथ, धर्म, सहिष्णू, असहिष्णू वगैरे अनेकोनेक फुटपट्ट्य़ा लावत समाज सतत कसल्याश्या मोजमापनात गर्क असतो. प्रत्येकाचा वकुब वेगळा त्यामुळे मतं वेगळी. मग उभ्या रहातात मतमतांतरांच्या अभेद्य भिंती. या रूळलेल्या जुन्या भिंतींच्या भेगांमधे एखादा वटवृक्ष तरीही मुळ धरतो. नुसता मुळ धरत नाही तर आपल्या सौम्य तरीही निश्चित बळावर स्वत:पुरतं त्या भिंतींना छेद देत एक कोनाडा घडवतो आणि त्या कोनाड्यात स्वत:च मंद तेवत दिवली बनून रहातो… अशीच एक सौम्य तेजाने मंद तेवणारी दिवली म्हणजे निदा फ़ाज़ली. ऐक्य, सद्भावना, निरपेक्षतेची शाई निदा फ़ाज़लींच्या लेखणीत ओतप्रोत भरलेली होती.

इंजिनीयंरिगचा कुठलासा अवघड पेपर आणि परिक्षेचे फार टेन्शन… पहाटे अभ्यासासाठी उठले होते मी आणि होस्टेलच्या एका रूममधे सुरू असलेलं सोनू निगमच्या आवाजातलं, ”घर से मस्जिद है बहुत दूर चलो यूँ कर ले ” कानावर पडलं. ’किसी रोते हुए बच्चे को हसाया जाए’ म्हणणारा हा शायर आधार देणाऱ्या वडिलांसारखा वाटला. माझी निदा फ़ाज़ली नावाच्या वडीलांशी गाठ पडली.

फाळणीनंतर काही काळाने आई वडील पाकिस्तानात गेले तरी स्वत: हिंदुस्तान नावाच्या मातृभुमीतच राहिलेला हा शायर. निदा फ़ाज़लींबद्दल लिहायचे तर त्यांच्या गजल, शेर लिहू की दोहे असा प्रश्न पडतोय. सुरदास, राधा, कृष्ण, मीरा आणि ख्वाजा मोईनुद्दीन चिश्ती सगळे माळेत ओवण्याचे अजब कसब साधलेला हा पीर.

सब की पूजा एक सी अलग अलग हर रीत
मस्जिद जाए मौलवी कोयल गाए गीत

किंवा

वो सूफी का कौल हो या पंडित का ज्ञान
जितनी बीतें आप पर उतना ही सच मान

साधे सरळ सहज रोजच्या भाषेतले शब्द वापरून लिखाण करण्याकडे निदा फ़ाज़लींचा विशेष कल होता. भाषेचे तीन पैलू असतात. मुल्लांची भाषा, पंडितांची भाषा आणि सर्वसामान्य नागरिकांची भाषा… या तिसऱ्या प्रकारातल्या लोकांसाठी मी लिहितो असं सांगणारे निदा म्हणूनच,

नक्शा उठा के कोई नया शहर ढूँढिए
इस शहर में तो सब से मुलाकात हो गई

किंवा

हर आदमी में होते हैं दस बीस आदमी
जिस को भी देखना हो कई बार देखना

असे सोप्या लहेजातले अनेक शेर आपल्यासाठी ते ठेवून गेलेत. ’राजकारण’ बाजूला ठेवून जगणं शक्यच नाही असं त्यांचं मत होतं. ’सियासत का चक्रव्य़ुह’ असं समाजातल्या परिस्थितीबद्दल भाष्य करणाऱ्या या सजग संवेदनशील कवीमनाच्या व्यक्तीला क्लेश होणारच होता. त्या विचारांचं प्रतिबिंब त्यांच्या लेखनात प्रामुख्याने दिसून येतं,

कोई हिंदू कोई मुस्लिम कोई ईसाई है
सब ने इंसान न बननें की कसम खाई हैं

’आदमीको इंसान बनने में बडा लंबा सफर तय करना पडता है, पर एक बार कोई इंसान बन जाए तो ’कण कण में नारायण व्याप्त है’ या ’जर्रे जर्रे में खुदा का शऊर है’ खुद्द निदांच्याच एका मुलाखतीत ते म्हणालेत. शांत आवाजात परखड मतं मांडणाऱ्या निदांचे मुशायरे ऐकण्यासारखे. ’उसके दुश्मन बहुत है, आदमी अच्छा होगा’ म्हणणाऱ्या या गोड व्यक्तीवर मात्र आपण फक्त प्रेम करू शकतो.

स्वत:च्या वडिलांच्या अंत्यविधींसाठी न जाऊ शकलेल्या निदांनी एक अत्यंत हळवी गझल लिहीली… ’मै तुम्हारे कब्र पर फातिहा पढने नही आया, मुझे मालूम था तुम मर नही सकते’, ज्यात ते फार सुंदर विचार मांडतात की माझ्या अस्तित्त्वात माझे वडील अजूनही जिवंत आहेत. आणि अगदी त्याच चालीवर ’होशवालों को खबर क्या’, ’तु इस तरह से मेरी जिंदगी मे शामिल है’, ’कभी किसी को मुकम्मल जहाँ नही मिलता’ सारखी अजरामर गीतं लिहिणाऱ्या या पितृतुल्य व्यक्तीला म्हणावे वाटते,
“मेरी आँखे तुम्हारे मंजरों मे कैद है अब तक, मै जो भी देखती हूँ सोचती हूँ वो वही है जो तुम्हारी नेकनामी बदनामी की दुनिया थी…” … मै तुम्हारी कब्र पर फातिहा पढने क्युँ आऊ, मुझे मालूम है तुम मर नही सकतें !

8 February, आजच्याच दिवशी निदा आपल्यातून निघून गेले. याच तारखेला हा “फातिहा” लिहीता आलाय हेच माझं भाग्य आणि या वडिलांचा आशिर्वाद 🌷_/\_

सफ़र का हासिल…


महाराष्ट्र टाईम्स, 01.02.2018
(सुख़न -05)

सकाळी ज्या वाटेवरून आपण फिरायला निघतो ती वाट असते अशोकाच्या उंच बाणेरी टोकदार झाडांची, पहाटेच्या दवाची, करंजीच्या कडसर उग्र गंधाच्या फुलांची किंवा आपल्याच नादात बेपर्वा फुलणाऱ्या नाजूक घाणेरीची…. अगदी कडूनिंबाच्याही गंधाची, लिंबू रंगाच्या अलवार पाकळ्यांच्या फुलांनी घमघमणाऱ्या शिरीषाची तर आकाश गाठत जमिनीशी इमान राखत धरेवर फुलांची पाखरण करत दूरवर दरवळणाऱ्या बुचाची… कोणा घरच्या सुवासिनीने अंगणात नुकत्याच घातलेल्या सड्याची सकाळ. पारिजातकाच्या दवभिजल्या शिंपणाची सकाळ…

दवबिंदू… ओंस की बुँदे…”शबनम”… एकापेक्षा एक सुरेख शब्द…

खार-ए-चमन थे शबनम शबनम फुल भी सारे गीले थे
शाख से टूट के गिरने वाले पत्ते फिर भी पीले थे
( खार-ए-चमन = बागेतले काटे)

गुलाबी रंगाच्या कोमल पाकळ्यांची काही कोमेजलेली फुलं कांचनाच्या झाडाखाली मुक गळून पडलेली असतात… रस्त्याला अजून रोजचा धावपळीचा वेग आलेला नसतो. किंचित रेंगाळत, जरा बिचकत सकाळ पुढे सरकत असते…डांबरी कठीण रस्ता, कांचनाच्या पानापानांआडून झिरपणारी सकाळची कोवळी सोनेरी उन्हं आणि वाळलेल्या काही पानांपलीकडची रस्त्यावरची ती रक्तकांचनी गुलाबी फुलं…

गुलों को खिल के मुरझाना पडा है
तबस्सुम की सजा कितनी बडी है

मोबाईलचा कॅमेरा नकळत सरसावतो आणि काही फोटो काढले जातात. आपल्या बाजूने मॉर्निंग वॉक करणारे झपझप पुढे चालत जातात… ठराविक कॅलरीजच्या गणितांनुसार फिरण्याचा वेळ वेग वगैरे घड्याळाच्या काट्यांशी जोडले जाते. निसर्गासाठी वगैरे वर्षाकाठी आउटींगचे असे खास राखून ठेवलेले दिवस ठेवतो आपण हल्ली. पायांखाली येणाऱ्या फुलांची पर्वा न करता झपझप चालणारे मग फोटो काढणाऱ्याकडे काहीश्या अडचणीने बघतात आणि पुन्हा एक शेर मनात ’दस्तक’ देतो:

हमने काँटों को भी नरमी से छुआ है अक्सर
लोग बेदर्द हैं फुलों को मसल देते है

गाड्यांचे ताफे अजून घराघरांतच असतात… वेगाने रोरावत चालणारी वहानं, त्यांचे आवाज असा एकूणच जगण्याचा कोलाहल सुरू होण्यापूर्वीची शांतता धुक्याच्या पदराला धरून वातावरणावर दाटलेली असते.

मुसाफिर ही मुसाफिर हर तरफ है
मगर हर शख्स तन्हा जा रहा है

काहीएक शोधत निघालेली आपली माणसांची गर्दी रोज धावत असते आणि गर्दीतला प्रत्येक जण तन्हा असतो… गंमत असते नाही, शोध- संपत नाही माणसाचा. काय हवं त्याचा शोध, कसे मिळवावे त्याचा शोध… या सगळ्या धकाधकीत पुन्हा शांततेचा शोध…

अजब तजाद में काटा हैं जिंदगी का सफर
लबों पे प्यास थी बादल थे सर पर छाए हुए

रोजच्या फिरण्याचा रस्ता, रोज दिसणारी माणसं, त्यांच्या सवयी लकबी काहीश्या पाठ होत जातात आणि मग एक दिवस गंमत होते. सकाळी फिरायला जाणे जमत नाही म्हणून आपण रात्री जेवणानंतर त्याच वाटेने पुन्हा निघतो… पहिले काही क्षण वाट आपल्याला आणि आपण वाटेला ओळखतच नाही. वाट आत्ताही निवांत असते, दिवसभराचा थकवणारा प्रवास करून गाड्यांचे ताफे एव्हाना पुन्हा घरोघरी गेलेले असतात. आजुबाजूचे आपले रोजचे सखे सवंगडी वृक्ष अंधार पांघरत गुडुप झोपी जायच्या तयारीत असतात. पायांखालचा चूकार पाचोळा आपण आत्ताही चूकवतच असतो आणि तितक्यात मन नोंद घेतं एका तीक्ष्ण मोहक मंद गंधाची… कुठेतरी दूरवर रातराणी बहरलेली असते. वाट पुढे चालते तशी रातराणी जवळ येत जाते… रोजच्या वाटेवरचं हे एव्हाना लपून राहिलेलं वैभव आज असं अचानक प्रकट होतं. रातराणीचाही फोटो काढता येतो खरंतर पण आपण तो काढत नाही… ती अनुभवायची असते. एक दीर्घ श्वास मनभरून घेत आपण पुढे निघतो.

वो लुफ्त उठाएगा सफर का
आप-अपनें में जो सफर करेगा

अंधाराची वाट मन असं हलकेच उजळून टाकते.

दुसऱ्या दिवशी दिसणाऱ्या गर्दीकडे आपण नव्याच नजरेने बघू लागतो… ही जी मंडळी येव्हढी धावताना दिसताहेत, हे इतकंच नसेल यांचं व्यक्तिमत्त्व… यापलिकडे किती नी काय काय कंगोरे प्रत्येक अस्तित्त्वाला असतील… रोजचीच वाट खूप काही देऊन जाते.

रह-ए-तलब में किसे आरजू-ए-मंजि़ल है
शुऊर हो तो सफ़र खु़द सफ़र का हासिल है !

शुऊर (जागृती, नजर) असेल तर मंजिल मिळवून देणारी वाटच मंजिल होते… जिंदगी ’सुख़न’(शायरी) गुणगुणते आणि वाट चालू लागते!!

मरासिम :


✍🏻Tanvi Amit 

Maharashtra Times, 11.01.2018

(सुख़न – 02)

सिनेमांमधली गाणी गाताना बरेचसे उर्दू शब्द नकळत कधी अर्थासह तर कधी अर्थ न आकळताही गुणगुणले जातात. गजल परिचयाची झाली ती जरा उशिरानेच. कॉलेजच्या दिवसांत ’होशवालोंको खबर क्या’ ही ’गझल’ म्हणून ऐकलेली पहिलीच… मग मात्र जाणीवपूर्वक शोध घेतला जरा आणि जाणवलं की ऐकत आलेली, गुणगुणत आलेली, मनापासून आवडत आलेली अनेक गाणी ही याच सदरातली आहेत… हे वेड मग लागले ते लागलेच.

कॉलेजच्या कट्ट्यांवरच्या दिवसात अशीच मग एका अजून गझलेशी ओळख झाली… मेहदी हसनच्या धीरगंभीर आवाजातली ’रंजिश ही सही’.  ’आ फिर से मुझे छोड के जाने के लिये आ’ ऐकलं आणि मनातलं एक पक्कं स्थान या गझलेला, मेहेदी हसनच्या आवाजाला देऊन टाकलं. गझल हा अगदीच आवडीचा प्रांत नसला किंवा त्यातल्या उर्दू शब्दपेरणीमुळे जरा क्लिष्ट वाटत असला तरी ’रंजिश ही सही’ न ऐकलेला, न आवडणारा रसिक विरळा. कॉलेजनंतरच्या धकाधकीच्या अनेक वर्षात ही गझल केवळ मेहेदी हसनचीच होऊन राहिली होती. जरा सवड मिळाली, वाचन वाढलं तेव्हा एक दिवस शोध लागला या गझलेच्या लेखकाचा… ’अहमद फ़राज़’ नावाच्या व्यक्तीचा. फ़राज़च्या लिखाणाचा शोध घेत गेले आणि जाणवलं किती मोठ्या खजिन्यापासून ’महरूम’ होतो आपण. एक अत्यंत विनम्र, लोभस, सुसंस्कृत व्यक्तिमत्त्वाची ओळख झाली आणि ती उत्तरोत्तर वाढत गेली.

’तु मुझसें खफा हैं तो जमाने के लिये आ’ मधली आर्तता मनाचा ठाव घेतच होती. भावनांच्या व्यक्तीकरणातले अत्यंत तरल, कोवळे, सूक्ष्म पैलू फराजच्या एकूणच शायरीचं वैशिष्ठ्य…

अगर तुम्हारी अना ही का है सवाल तो फिर

चलो मैं हाथ बढाता हूँ दोस्ती के लिये

असा सात्त्विक विचार मांडणारा हा पाकिस्तानी शायर भारतात एका मुशायऱ्यात मनोगत मांडताना मोमिनच्या ओळींमधे म्हणतो, ’की अब तो वतन में हम आये तो मेहमाँ कहलाये…”. 

इस सें पहलें कि बे-वफा हो जाएँ

क्य़ूँ न ऐ दोस्त हम जुदा हो जाएँ

आणि हा अजून एक शेर,

चला था जि़क्र ज़माने की बेवफाई का

सो आ गया है तुम्हारा ख़याल वैसे ही

इथे या ’वैसे ही’ मधे खरी गंमत आहे. मिश्किलपणे हलकेच मारलेली ही टपली, फ़राज़च्या शायरीतला नर्मविनोदी अंदाज सामोरा आणते.

संयत, तरल शायरीचा बाज असलेली लेखणी कधी एखादा विचार असा स्पष्ट लिहून जाते:

तू खु़दा हैं न मिरा इश्क फरिश्तों जैसा

दोनों इंसाँ हैं तो क्युँ इतने हिजाबों में मिलें

मंद हवेच्या हळूवार झुळुकीसारखी ही शायरी जेव्हा म्हणते,

बहुत दिनों से नहीं है कुछ उस की खै़र ख़बर

चलो ’फ़राज़’ को ऐ यार चल कें देखते हैं

तेव्हा त्यातली तत्त्वज्ञानाची गहिरी डूब सहज लक्षात येते. स्वत:चा शोध असा अधेमधे घ्यावाच लागतो प्रत्येकाला. ’मोहब्बत’, ’जुदाई’, ’दिल’ हे विषय शायरीत न येते तर शायरी पूर्ण कशी व्हावी… तिथेही फ़राज़ आपली साधी पण आशयघन मांडणी राखून आहे.

जुदाईयाँ तो मुक़द्दर हैं फिर भी जान-ए-सफ़र

कुछ और दूर ज़रा साथ चल के देखते हैं

किंवा

दिल को तिरी चाहत पे भरोसा भी बहुत है

और तुझ से बिछड़ जाने का डर भी नहीं जाता

’सुना है लोग उसे आँख भर के देखते हैं, सो उसके शहर में कुछ दिन ठहर के देखते हैं’ सारखी अत्यंत लोकप्रिय गझल लिहिणारा फ़राज़ हे ही लिहितो:

’फ़राज़’ तू ने उसे मुश्किलों में डाल दिया

ज़माना साहब-ए-ज़र और सिर्फ़ शायर तू

फ़राज़ची शायरी मात्र केवळ हळवीच नव्हती. परिस्थितींबद्दलचं कठोर भाष्यही त्याने वेळोवेळी केलं आणि त्यामुळे उद्भवणाऱ्या परिणामांना सामोराही गेला. हा शायर आज आपल्यात नाही पण १२ जानेवारी, फ़राज़चा वाढदिवस त्यानिमित्ताने त्याचाच एक शेर आजच्या ’सुख़न’ मधे:

और ’फ़राज़’ चाहिए कितनी मोहोब्बतें तुझे,

माँओं ने तेरे नाम पर बच्चों का नाम रख दिया! 

सेटिंग…


महाराष्ट्र टाईम्स, संवाद,
रविवार 19 नोव्हेंबर 2017

मस्कतमधली पाच वर्ष आणि अबुधाबीतली दोन वर्ष, आखातात रूळले होते मी एव्हाना… एरवी भारतात कधीही करावी न लागलेली घरकामं भारताबाहेर प्रसंगी करावी लागतात हे ही सवयीचं झालं होतं. “घरकामाला बाई हवी” अशी तोंडी जाहिरात देऊन तिची वाट पहाणे हे नित्याचे काम सुरू होते…

अशातच एक दिवस, केरवारे आटोपल्यानंतर , घरातली धूळ झटकताना ती निम्मी कपड्यांवर आणि निम्मी चेहेऱ्यावर, केसांमधे मुक्कामाला वसवल्यानंतर मी आता मोर्चा भांडी घासण्याकडे वळवणार तोच दार वाजलं, तश्याच अवतारात दार उघडले तर समोर व्यवस्थित कपड्यांतली, मेक अप केलेली बाई मला विचारत होती की माझ्याकडे मेड हवीये असं समजलं…. ती श्रीलंकन होती आणि आमच्या बिल्डिंगच्या वॉचमनने पाठवलेली होती .

स्कर्ट घातलेली, व्यवस्थित आवरली आटोपलेली ती आणि अजागळ अवतारातली मी, सगळा विरोधाभास होता. नाकापेक्षा जड असलेल्या त्या मोत्याला मी दारातूनच परत पाठवलं….

एका मैत्रीणीशी गप्पा मारताना सहज बोलले , पूर्वी आमच्याकडे बिल्डिंगला बांग्लादेशी वॉचमन होता तेव्हा येणाऱ्या मेडही बांग्लादेशीच होत्या आणि आता श्रीलंकन वॉचमन आलाय तर येणाऱ्या मेडही श्रीलंकन असतात !!

मैत्रीण अगदी सहज बोलली , “अरे सेटिंग होता है इन लोगोंका !! ” …

’सेटिंग’ शब्दावरचा जोर आधी सामान्य वाटला पण त्याच्या नेमक्या अर्थाचा बोध झाला आणि कसंसं झालं क्षणभर ….. काही गोष्टींबाबत एकतर मी मठ्ठ तरी आहे किंवा जाणूनही दुर्लक्ष करत असते…. बरेचदा या गोष्टी माझ्या खरच लक्षात येत नाहीत किंवा जाणवल्यातरी आपला नेमका अश्या बाबतीत काय संबंध हे न उमगून मी त्याबद्दल चर्चा करायचे टाळत असते.

असे एकेकटे रहाणारे वॉचमन, येणाऱ्या मेड यांच्याशी माझी होणारी चर्चा म्हणजे, “घरची आठवण येते का ? ” ,”कधी जाणार परत ? ” वगैरे स्वरूपाची असते. त्यापुढे जाउन काही बोलायचे, विचार करायचा तर त्यांना काही मदत हवीये का वगैरे इतपत माझी मजल जाते. या सगळ्यांशी गप्पा मारणे होते माझे नहेमी, पण त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याच्या काही कोपऱ्यांबाबत एक अलिप्त तटस्थता असते कायम !!

माझ्या त्या मैत्रीणीशी गप्पा (?) आटोपल्या पण काहीतरी सतत सलत राहिले. एखादी जुनी जखम ठसठसावी तसे…. खपली निघाली होती कुठलीतरी !! नक्की काय ते हाती लागल्याशिवाय मनाची तगमग थांबणार नव्हती ….. मैत्रीणीचे मत हे ’तिचे’ मत होते आणि ते असण्याचा तिला पूर्ण अधिकार होता त्यामुळे त्या मताने मला दुखावले नव्हते. अशी सरळसोट जनरलाईज्ड विधानं मला पटली नाहीत तरी ते करू शकणाऱ्यांचं कौतुक मात्र नक्की वाटतं. बरेचदा असंवेदनशीलतेला जोपासत केलेली धडक विधानं काहीशी बोचतात , आश्चर्यात टाकतात हे नक्की .

विचार येतच होते… माझ्याकडच्या सगळ्या मेड्सबाबत . इथे मेड बदलण्याचे कारण म्हणजे बरेचदा आपण तरी सुट्टीवर जाणे किंवा त्यांनीतरी मायदेशी परतणे असे काहीसे जास्त असते. मात्र ज्या ज्या मेड आल्या किंवा आले ते घरचे एक होऊन गेले कायम हे नक्की !! भारतातच ठेवलेल्या लहान मुलीची आठवण येते सांगणारी हैद्राबादची ’रत्ना’ किंवा मुंबईतल्या दोन मराठी बहिणींची जोडी, बांग्लादेशची ’शेलिना’ , रशिदा…. गुढीपाडव्याला आंब्याचे, कडूलिंबाचे पानं आणून देण्यापासून ते दिवाळीतल्या साफसफाईपर्यंत सगळ्यात लूडबूड करणारे हनाभाई ….. सगळे सगळे आठवत गेले एकामागोमाग एक. बांग्लादेशातलं माश्यांचं स्वतंत्र तळं, भाताची घेतलेली शेतं, भावाचं शिक्षण वगैरे गोष्टी हनाभाई सतत सांगत.

या सगळ्या आठवणींमधे मला ’शेलिना’ आठ्वली आणि जाणवलं त्या सेटिंग शब्दाची बोच नेमकी कुठे उमटतेय. शेलिना ….. माझ्याकडे यायला लागली आणि घरचीच झाली… काम आटोपून माझ्या लहान लेकीशी खेळणे, तिला जेवू घालणे, बोबडे बोल बोलणे वगैरे अनेक कामं स्वत:च हौसेने करणारी शेलिना… दिवाळीच्या तयारीचा मोठ्ठा भाग होणारी बुटकीशी जाड शेलिना.

“चाय बनाऊँ?? आप पियेगा??”, या तिच्या प्रश्नाचा अर्थ “मला चहा हवा” हे मला समजायचं… मग मी सांगायचे मला भुकही लागलीये गं… शेलिनातली शेफ मग सरसावून कामाला लागायची, कांदा लसुण फोडणीत परतून त्यात काबुली चणे आणि भात वगैरे काहीतरी प्रयोग चालायचे… हाताला चव होती तिच्या… चहापान संपताना समंजस हसायची आणि माझ्या लेकीला सांगायची, अपना अम्मी के जैसा बनना…

’मुलूक ’ला जायचं म्हणून प्रचंड खटपट करणारी अशिक्षीत शेलिना . मुलूकमधल्या भावाबहिणींसाठी उमेदीची, तरूणाईची वर्ष आखातात कामाच्या रगाड्यात घालवणारी शेलिना . घरी जाण्याची अनावर आस असणारी शेलिना. “मॅडम मै तो ना आजकल उपरसे कोई प्लेन जाता है तो सोचती हूँ कब जाऊँगी मै इसमे बैठकर 🙂 ” … असे निरागसपणे हसत सांगणारी शेलिना. “मॅडम दुवा करना मेरे लिये…. वगैरे तिची वाक्य मनात घोळत माझ्या….

अनंत खटपटींनंतर एकदाची ती मुलुकला निघाली आणि मी पर्समधे राखलेली सगळी रक्कम बाकी रकमेसह मी तिच्या हातात दिली होती. माझा हसत हसत आणि रडत रडत निरोप घेऊन ’शेलिना’ मुलूकला गेलीही होती. आता कामाला बाई नसणार या दु:खापेक्षा शेलिनाला घरी जायला मिळालं याचाच आनंद झाला होता मला. काही दिवसात तिची मैत्रीण ’रशिदा’ यायला लागली कामाला, मात्र शेलिनाचा विषय कायम यायचा आमच्या बोलण्यात. एक दिवस रशिदाने सांगितले , “मॅडम शेलिनाका शादी हो गया !! ” …. विलक्षण आनंद झाला मला… वाटलं आता तिच्या सगळ्या ओढाताणीचा शेवट गोड होइल. ती तिच्या संसारात रमेल. रशिदाला मात्र अनेकवेळा शेलिनाचा फोन नंबर मागूनही ती देइना .

मला मात्र तिच्याबद्दलचा आनंद तिच्याशी प्रत्यक्ष बोलूनच साजरा करायचा होता. शेवटी ’बांग्लादेशी’ हनाभाईंना गाठलं, म्हटलं बाबारे तिचा फोन नंबर असेल तर दे ना मला, तिचे अभिनंदन करायचे आहे !! …. हनाभाईने माझ्याकडे बघितले , हसला आणि म्हणाला ,” दिदी उसका शादी नही हुआ है….. कभी नही होगा ….. कोइ शादी नही करता इधरसे जाने के बाद ईन लोगोंसे …. मै तो कभी नही करूंगा …. ”

हनाभाई निघून गेला आणि मला विचारात टाकून गेला होता. एक धक्का जो मला एकटीने पचवायचा होता. माझ्या कुटुंबात, आयुष्यात शेलिना एक कामवाली होती . जिला जाताना मी मदत केली त्यामुळे मी तिच्या ’देण्यातून’ मुक्त होते. पण कामवालीशी माझं नातं नकळत आपुलकीचं, माणुसकीचं होतं…. स्त्रीत्त्वाने जोडल्या गेलो होतो आम्ही दोघी. त्या नात्याची वीण घट्ट होती ही मला कल्पना होती पण माझ्या डोळ्यात येऊ पहाणाऱ्या अश्रॄंना माझ्या रोजच्या आयुष्यात फारशी जागा नव्हती. हे असं दुखणं काढणं हे ’व्याह्याची घोडी ’, ’लष्कराच्या भाकऱ्या ’, ’विश्वाची चिंता ’ वगैरे सदरात मोडत होतं.

रोजच्या रामरगाड्यात शेलिना मागे पडली, तिच्यामाझ्यात दोन तीन देशांच्या हद्दी आल्या तरी ती मनातून कधीच गेली नव्हती हे पुन्हा नव्याने जाणवलं मला त्या ’सेटिंग’ शब्दाने. सेटिंग …. दोन वेगवेगळ्या लोकात होणारं सेटिंग हा माझ्या मैत्रीणीचा अर्थ होता, त्यातला एक मला ठणकावून सांगून गेला होता की अश्या बायकांशी मी लग्न करणार नाही, आणि स्वत: मात्र आखातातून आलेला श्रीमंत ’वर’ म्हणून मिरवणार होता. आजवर अगदी ’चांगल्या ’ हनाभाईचं वेगळं आणि प्रातिनिधीक रूप अचानक समोरं आलं माझ्या !!

या सगळ्या सेटिंगमधे दोष कोणाचा हे मला नेमके उमगत नव्हते 😦

अज्ञानात सुख असतं ….. फारसे फंदात नाही पडले की त्रास कमी होतो. पण आपल्या मनाचे ’सेटिंग’ तसे नसते !! शेलिना मला कधीच सापडणार नाहीये… गुगलबाहेरचे जग आहे तिचे, तिचा शोध कसा घेणार ….

आज हा सेटिंग शब्द दिवसभर बोचत रहाणार होता…. पुढचे काही दिवस जाणवणार आणि मग हलकेच मनाच्या कोपऱ्यात दडणार होता…. 😦

खिडकी उघडली आणि बाहेर पहात उभे राहिले….. पांढूरकी घरं, बिल्डिंग्स ,वाळू दिसते माझ्या खिडकीतून, फार नाही पण हे वाळवंट आहे ही जाणिव करून देणारी वाळू ….. ’वाळवंट ’ – एक आत असतं आणि एक बाहेर !! आणि मग अश्या कित्येक शेलिनांचे अश्रॄ , त्याग , कष्ट या वाळवंटाच्या आर्द्रतेत विरघळलेले असतात…. अश्या विचाराने, जाणीवेने माझा ’मोकळा श्वास’ क्षणभर घुसमटला ….. !!

अर्थात ’वाळवंट ’ मग ते वाळूचं असो किंवा भावनांचं तिथे पाझर विरळाच…..

वाळवंटात एक म्हण आहे ’ रेताड वाळवंटात फिरताना तुमच्या नजरेला जर मृगजळ दिसत नसेल तर तुमची तहान खरी नसावी ’ . आज खिडकीबाहेर पहाताना सतत असेच काहीसे वाटतेय , कुठेतरी मृगजळ असावे …. या शेलिनांच्या अश्रॄंना , अस्तित्त्वाला काहीतरी मोल असावे…. कुठेतरी कोणालातरी या सगळ्याची माझ्यापेक्षाही जास्त ’बोच’ वाटावी त्याने हे ’सेटिंग’ बदलावे…..

बाकी शून्य…

अंक, बाराखडी, गणित, भाषा, इतिहास, भुगोल, विज्ञान, मग जीव नी भौतिक त्यात रसायनाचा घोळ….. बीजगणित, भूमिती, ट्रिगनॉमेट्री नं बिट्री…. साईन न कोसाईन, टॅन न बिन …… ईंटिग्रेशन, डेरिव्हेटिव्हज…. डबल नं ट्रिपल…. काळ काम न वेगही त्यात….आपली भाषा, साहेबाची भाषा… हिंदी बिंदी मधेमधे….व्याकरणं बिकरणं, नुसतंच प्रकरण….. प्रोजेक्टाईल नी सरळ , रिलेटिव्ह बिलेटिव्ह मोशन की बिशन ….. हालचाल नुसत्याच नावाची नी खरं तर सगळं थबकवणारी …… व्हेक्टर्स बिक्टर्स , डोक्यावरचे बाण….. वर्तुळ नि चौकोन….. इकडे रेषा,  तिकडे किरण….. वाकड्यात शिरले की डिगीटल नं ऍनालॉग….. डेटा न फेटा…. बायनरी बियनरी ….. मेकॅनिक्स नं ग्राफिक्स …. कंडक्टर नं नॉनकंडक्टर भलती धुडं … मधे सेमी वाल्यांचं रिजर्वेशन चं लफडं ….. मिली सेंटी डेसी मिटर …  डेका हेक्टो किलो मीटर… नसती पाठांतर… त्यात मैलाची गणितं …. आर्टस न कॉमर्स…..आम्ही सुखी न तुम्ही दु:खी….. उभ्या दोन रेषा समोरासमोर की कपॅसिटर …आडवं पाडा त्यांना वेड्या वाकड्य़ा ओढा झाली की रेजिस्टर…. डायोड न ट्रायोड, इन्व्हर्टर नं बिन्व्हर्टर ….

आमचं सायन्स तुमचं सायन्स….. तुम्ही डॉक्टर, तुम्ही वकील .. तुमची जात वेगळी आणि आमची वेगळी !!! तुमचे विषय सोप्पे आणि आमची मेली ब्रॅंचच अवघड…… तुम्ही करा मज्जा नं आम्हाला सजा….

एकाचे एक विषय नं एकाचे एक…. तुमचा अभ्यास आमचा अभ्यास… तुमची डिग्री नं आमची डिग्री…… तुमची वर्ष गेली नं आमचीही गेली……

आम्हाला नोकरी मिळते तुम्हाला नोकरी मिळते….. कधी कधी आमचं नं तुमचं ऑफिसही एकच ….. तुमच्या डिपार्ट्मेंटला काम कमी नं आमच्यावर जबाबदारी भारी…… तुमचं लग्न होतं नं आमचं ही लग्न होतं…. तुम्हाला पोरं होतात नं आम्हालाही पोरं होतात… आयुष्याच्या वेव्हज एकाच दिशेला वहातात…. ए सी असो नं डि सी असो… त्यांचा रस्ता ठरलेला  …..

नाती नं गोती जपा फार….. लोकांच्या वागण्याचा भलता भार….. एक न धड चिंध्याच फार …. आमचं माहेर तुमचं सासर ….. आमची घरं तुमची घरं…. आमचा किराणा, तुमचा किराणा ….. आमच्या मुलांचे रिजल्ट नं तुमचे ते निकाल…..आम्ही घरं घेतो तुम्हीही घेता घरं …. आमचं महाबळेश्वर नं तुमचं माथेरान… लंडन बिंडनला तिकीटं फार…..

दमछाक करताना तुम्हीही दमता… दमछाक करताना आम्हालाही थकवा….. आयुष्याचा अर्थ शोधतो आम्ही…. अर्थात आयुष्याला शोधताना रमताय तुम्ही….

आयुष्याची गणितं म्हणे तुम्ही सोडवता… आयुष्याची गणितं मग आम्हीही सोडवतोच….

गणितात असतं काय काय…. अधिक नं उणे….भागाकार नं गुणाकार…. बालपणीच्या वर्गात शिकवतात बाई…. त्यांच्यावर विश्वासायची आपल्याला घाई….

प्रत्येक जण एक अंक असतो खरा…. पूर्णांक असो किंवा अपूर्णांकच बरा…. काही गोष्टी जोडतो काही वजा करतो….. घातांक बितांक शोधायचेच नसतात… पुस्तकाच्या बाहेर सांगा ते तसेही कुठे दिसतात??? वर्गमूळ नं घनमूळ की नुसतं खूळ …..

प्रश्न पडतात आम्हाला बरं , वाटतं तुमचंही असचं असतं हेच एक खरं…..

आयुष्यात गणिताला एकच फुटते वाट…. भागाकाराच्या रस्त्याचा भलताच थाट …..

आयुष्य स्वत:च होतो मग भाज्य एक…  भाजक म्हणजे आपणच अंक नेक….. अंक जितका मोठा भागाकार तितका सोपा… खूप पायऱ्या उतरायच्या नाहीत, उधाऱ्या उसनवाऱ्या करायच्या नाहीत……

अंक असू देत कुठलाही म्हणा….. नियम हाच गणिताचा कणा… पायऱ्यांना इथे मार्क असतात….. चुकारपणाच्या वाटा नसतात ….

काहीतरी भाग मग आम्ही देतो….. वजाबाक्या बिक्या करत असतो…. एक दरी पार की पुढची खाई ओढायची…. सारं बळ्ं एकवटत पुन्हा उडी मारायची…. आमचं ते असं नं तुमचंही असंच….. भागाकारात गुणाकार.. … गुणाकाराचा एक साक्षात्कार…. आम्ही नं तुम्ही रस्ते तेव्हढे वेगळे, आकडेच काय ते नवे …… तुमचं तेच नं आमचंही तेच की …..

गुणाकाराची वजाबाकी …. हे बाकि नं ते ही बाकि…..

आयुष्याचं संचित वर हळूहळू साठत जातं …..स्वत:लाच स्वत:ने भागायचं वळणं येतं….. हा भाग असतो एक भोग बरं का ….. त्याला चुकवणं आपल्याच्याने खरय का????

अंकातून अंक वजा मग होतो…. संचिताला एक अंक जोडला जातो….. ह्याचं संचित , त्याचं संचित…. आमचं वेगळं … तुमचं पुन्हा वेगळं….

तळाशी उरतं त्याला मग ’बाकी’ म्हणतात…… भेदाभेदाची गणितं इथे येऊन विरतात…..

गोल गोल आकडे फेर धरतात…. शुन्यातून विश्व उगाच का म्हणतात !!!!! 🙂

घरटं….

 

 

(वेळ –  संध्याकाळ पाच वाजलेले … )

 

— जायचय का तुला आज मॉलमधे ??? बघं मुलं घरी यायला वेळ आहे अजून… तुझी खरेदी आटोपेल तेव्हढ्यात….

 

— नको रे, आज राहू देऊ या का मॉल ?? मुलं असताना जाऊ या…. तसेही ती वाढदिवसाची पार्टी कधी संपेल कल्पना नाही… नेमके आपण जायचो आणि मुलं यायची…

 

— अजब आहेस तू ….. अगं आपण जाणार आहोत ना त्यांना घ्यायला… वेळही ठरलीये… त्याआधी कसे येणार ते ??? मुलं असली सोबत मॉलमधे की का वैतागतेस मग, की वर्षानुवर्षे राहीलं इथे तरी मेलं मॉलांमधे कोणकोणत्या गोष्टी मिळतात समजायचच नाही…. मुलं मला काही सुचू देत नाहीत …. एकदा मला मुलं नसताना घेऊन ये तू मॉलमधे… वगैरे वगैरे!!!!

 

— कळंsssssलं …. गाडी घराकडे ने गुपचुप !!!!

 

–ठीक आहे….. आणि बाई आज शक्य आहे तर लाव ना तुझी लाडकी जुनी गाणी गाडीत….. एरवी मुलं त्यांची आवडती गाणी लावतात तर करवादतेस की काय धांगडधिंगा आहे म्हणून ….

 

— राहू दे… असू दे हीच गाणी … कुठे शोधू आता माझ्या लाडक्या गाण्य़ांचा पेन ड्राईव्ह…. चालू दे आपलं काहीतरी….

 

— 😊

 

— माऊ असती गाडीत तर या गाण्याला ओरडली असती, “आवाज वाढवा …  ” ….

 

— विचित्र बाई आहेस तू . इतकच समजलेय मला आता….  … सांगणार आहे मी आज मुलांना मम्माने तुमची आवडती गाणी ऐकली…

 

— मी काही ऐकत नाही रे ही गाणी… गप्पा मार बघू माझ्याशी… बोलायचं राहून जातं म्हणतोस ना एरवी…  आता बोल ना मग !!!!

 

…………….

 

……………

 

( संध्याकाळ -साडे सहा )

 

— किती वाजले रे…. घरं कसलं शांत असतं नाही मुलं नसली की!!! शाळेत जातात ती वेळ माझी कामात जाते पण नंतर ते नसले की शुकशुकाट होतो घरात नुसता….

 

— हो का!!! अगं पण पसारा घालतात ना ते …..  … तुच ओरडतेस….

 

……………

 

…………..

 

(संध्याकाळ – सव्वा सात )

 

— बरं जेवून घेऊ या का पटकन… मग निघू या मुलांना आणायला… .

 

— हो चालेल…. किती किती वेळ ठेवतात नाही लोक वाढदिवस….. फोन करू का त्यांना की आम्ही येतो लगेच मुलांना घ्यायला…

 

—  … अरे बातम्या बघ की… जगात किती घडामोडी घडताहेत ना… एरवी कुठे मुलं ऐकू देतात तुला …. एकतर आवाज तरी करतात नाहीतर पोगो किंवा कार्टून पहातात  …. मी नाही हं म्हणत हे तुच म्हणतोस मुलांना…..

 

—  … डाव उलटवलास 😊

 

 

— श्या आपण दोघेच जेवतोय एकटे , मजा नाही येत… मधे मधे ताटात लूडबूड नाही तर करमत नाहीये….

 

—  … ओ महाराज दोघं ’एकटे’ कसे असतात हो….. खरं सांगू आपण दोघं आत्ता आहोत आपल्या आई वडिलांसारखे… ते पण तर हल्ली असतात दोघेही ’एकटेच’ …. आपण निदान काही वेळाने मुलांना घरी आणणार हे माहीतीये आपल्याला…..

 

 

—  … सध्या आपण पिल्लांना चोचीने दाणा भरवणाऱ्या फेजमधे आहोत नाही…. पिल्लं अवतीभोवती चिवचिवताहेत….. मग ती हळूहळू मोठी होतील… नव्हे त्यासाठी आपणही धडपडू….. उंच आकाशातल्या त्यांच्या भराऱ्यांची स्वप्न पाहू…. ते उडतील त्याकडे कौतुकाने पाहू….

 

—  …. ते ’उडतील’ आणि मग उडून जातील…. वेगळी घरटी बांधतील….. त्याचं काय मॅडम ???

 

—  बांधू दे…. उलट मी म्हणेन बांधू दे…  जमवू दे एक एक काडी…. पहिल्या काही काड्या पुरवायच्या हव्या तर तू न मी…. आणि ठेवायचं हलकसं लक्ष घरट्याच्या मजबूतीकडे…. त्यांच्या नकळत हं!!! त्यांच्या पंखातली ताकद, जिद्द वाढती ठेवायची….

 

 

— मग पिल्लं त्यांच्या घरट्यात बसतील नी हलकेच मागे वळून पहातील… आई- वडिलांचं घरटं असेल ना नीट असा विचार करतील…. दमले थकले की येतील इथे विसावायला…..

 

— …. आवरा…. लेडी शेखचिल्ली…. माझं झालय जेवणं…. तुमचा खयाली ’पुलाव’ शिजवा आता गाडीत… मी फोन करून येतो… मुलांना आणायला जाऊया….

 

— कुचकट … 😊

 

………………..

 

………………..

 

( संध्याकाळ – आठ वाजलेले )

 

— य्येssssss….. मम्मा बाबा …. आम्ही आलो!!!!!

 

—  मजा केली ना पार्टीत….. आम्ही तुमची वाट पहात होतो…..

 

— जाम जाम मजा आली रे बाबा …  आणि मम्मा वाट कशाला पहायची…. आम्ही येणारच ’असतो’ ना!!!

 

— हो रे… मम्माला सांग हेच पुन्हा एकदा आता …😊

 

………….

 

(वेळ रात्रीचे साठे आठ पावणे नऊ ….)

 

— अरे त्या रिटर्न गिफ्टांच्या पिशव्या नका रे फेकू इथे तिथे….. कपडे बदला…. हात पाय धूवा… आवरा रे….. ते फुगे तर सरळ डस्टबिनमधे जाऊ द्या… कोणी खेळत नाही… लोळतात नुसते घरभरं….. पसारा घालू नका sssssss !!!! मी काय बोलतेय…. कानात शिरतेय का तुमच्या ???

 

—- पीं sssssssss!!!!!

 

— बंद करा रे त्या ’पिपाण्या’ ….. लोक पण ना का देतात ही डोकेदुखी देव जाणे….काय एक एक खूळ निघतं नवं नवं …..

 

— मम्मा आपणही माऊच्या बड्डेला दिल्या होत्या हं या … उगाच बोलू नकोस….😊

 

— हो ना, दिल्या होत्या ना… नाही दिल्याचं होत्या… लोक माझं डोकं दुखवतील मग मी का त्यांचे कान किटवायचे नाहीत!!! तुम मेरे बच्चे को पिपाणी दो मै वहीच म्हणजे वैसीच दुसरी तुम्हारे बच्चे को दुंगी…. मराठी बाणा आहे हा!!!

 

— मम्मा तू पण ना …😊

 

— कळलं ना मम्मा पण काय ते… चला झोपायला…..

 

— नशीब तुझं बाळा, कळली तुला तुझी मम्मा… मला अजूनही कोड्यात टाकते ती…..  मुलं असली की त्यांच्यावर रागवते आणि नसली की कधी येतील याची वाट बघते…. चालू दे माते तुझे अखंड 😊

 

 

— चूप रे तू…. असेच असते हे,  पिढ्यानूपिढ्या हेच घडणार असते…. उगा मला बोल लावू नकोस!!!

 

………………

 

 

(वेळ रात्रीचे दहा )

 

— मम्मा जून कधी येईल ????

 

— मम्मा झालं हिचं सुरू….. आधी विचारायची आपण इंडियाला कधी जाणार?? तू सांगितलस जून महिन्यामधे तर आता सारखी विचारते ’जून कधी येणार ??? ’ …

 

— आता लगेच येणार हं जून … लवकरच…. झोपा बघू आता….

 

— मम्मा मला नानीची आठवण येतीये….

 

— मम्मा मलापण, मी पण मिस करतोय त्यांना…. ते पण आमची आठवण काढत असतील ना…. कधी येइल जून असे वाटतेय मलापण…

 

—  हं….

 

— पण मम्मा आपण सगळे असे वेगवेगळे का रहातो…. ते पण दुसऱ्या दुसऱ्या कंट्रीमधे ??? सगळ्यांना एकाच ठिकाणी जॉब का नाही करता येत???

 

— मोठं होणं म्हणतात बाळा याला….. असू दे, नंतर सांगेन सगळं … झोपा आता… उद्या शाळा आहे!!!!

 

— ए मम्मा नानीच्या घरामागच्या नारळाच्या झाडावर सुगरणीने घरटे बांधले असेल ना…. ती खाऊ आणत असेल आतल्या पिल्लांसाठी…. मम्मा, मागच्या वर्षीची पिल्लं आता मोठी झाली असतील ना… धमाल!!

 

—  हो रे बाळा झालीयेत पिल्लं मोठी…. आता ती वेगळी रहातात…. सुगरणीच्या पिल्लाने मात्र पुन्हा एकवार सुंदर ’घरटं’ विणलय ., तसच अगदी मऊसूत, उबदार… मस्त झोका असणारं ..मन लावून , जिद्दीने. काडी काडी पारखून जमवून…. माहीतीये तिला पिल्लंं मोठी होणार मग भुर्र्कन उडून जाणार एक दिवस… तरीही….

 

आणि आता मोठ्या सुगरणीची पिल्लं उडत उडत त्या घरट्याकडे धाव घेणारेत , विसावायला… जगण्याची , उडण्याची जिद्द पुन्हा पंखात साठवायला!

 

—- अहो मिसेस. सुगरण झोपा आता !!!  😊

 

— गुडनाईट मि.सुगरण 😊

 

…Tanvi Amit

 

#Monday_memories 🙂

#blogging_not_gone_with_the_wind