जो मुंतजिर न मिला वो…

वाढदिवस येत असतात जात असतात, असाच एक वाढदिवस नुकताच
झाला आणि पुढला वाढदिवस गाठण्यापूर्वी करायच्या गोष्टींची यादी लिहून काढली एक. वय वाढतं तसं, ’टू डू लिस्ट’ , ’बकेट लिस्ट’ वगैरे गोष्टींच्या खऱ्या अर्थापर्यंत पोहोचतो आपण. व्यवहाराची जमलेली पुटं गळून पडायला लागली की गाभ्याला स्पर्श करता येतो. आयुष्यात स्थैर्याचा टप्पा येईपर्यंत आयुष्य भिरभिरं करतं माणसाचा… मग वयाच्या एका टप्प्यावर हे वावटळ निवतं आणि त्यातल्या धुळीच्या कणांना ओढ वाटू लागते जमिनीची. नुकत्या लिहीलेल्या यादीतल्या पहिल्या पाचातलं एक स्वप्न, ’गावाकडे जायचं’. हे खरं तर वर्षानुवर्ष मनात तळाशी असलं तरी मनाच्या पृष्ठभागावर इतकं स्पष्ट उमटलं होतं आता. माझं गाव… खरंतर माझा जन्म झाला तेव्हा बाबांची बदली असलेलं हे गाव, पण आयुष्यातली पहिली काही वर्ष जिथे जातात ती असतात जिव्हाळ्याची जीवापासची गावं… जगभर फिरलं तरी परतायच्या वाटेवरची ही गावं. विचाराच्या लाटेवर स्वार होत निघालेल्या, दुरवरून परतणाऱ्या मनासाठीचा ही गावं हा कायमस्वरूपी रहिवासाचा पत्ता असतात.

गाव सोडण्यापूर्वी जणू सांगितलं होतं गावाला….

मैं लौटने के इरादे से जा रहा हूँ मगर,
सफर सफर है, मेरा इंतज़ार मत करना!!

२३ वर्षांनी वळली पावलं गावाकडे ती ही अशी योगायोगाने. ’विशलिस्ट’च्या यादीत अग्रक्रम पटकावून गावाकडे जाणं हा गोल अचिव्ह करणार होते मी. जरासं हुरहुरतं किंवा एकुणातच बावरं आणि खूप उत्सुक मन. काही हरवलेलं शोधायचं होतं…काल सुटून गेलेलं, राहून गेलेलं आजमधे घेऊन यायचं होतं… आजचं माझं ’असणं’ कालच्या ’होतं’ बरोबर वाटून घ्यायचं होतं.

गाव बदललेलं असणार ही खात्री होती. तेवीस चोवीस वर्षात काय काय बदल झाले असतील ते पहाण्याची उत्सुकता, साशंकता वगैरे संमिश्र भावना मनात सतत डॊकावत होत्या. गावात शिरल्यावर एरवी माझ्या रोजच्या रस्त्यावर असणारे मंदीर गाठायचे तर नेमके कसे जावे ह्याचा मनात गोंधळ उडाला आणि पत्ता विचारावा लागला तेव्हा विलक्षण परकेपण, उपरेपण असं म्हणून दाटून आलं की डोळे चटकन पाणावले. संबंध तुटतो आपला… आणि जेव्हा काहीतरी तुटतं तेव्हा एखादा कोपरा बोचरा व्हायचाच, हा तुकडा सामोरा आला की दुखायचंच. याच्या स्पर्शाने जखम होणारही आणि हळूवार मन भळभळणारही… नाळ तुटलेली असते आणि आईच्याच एखाद्या वागण्याने क्षणिक परकेपण जाणवतं तेव्हा त्या क्षणाचं ओझं फार मोठं असतं. असाच एक ’जड’ क्षण अनुभवत होते मी.

जो मुंतजिर न मिला वो तो हम हैं शर्मिंदा,
कि हमने देर लगा दी पलट के आने में!!

गावाने मुंतजिर असणं, वाट पहाणं सोडून दिलं की काय आपली या विचाराने मन दुखावलं…

गावातले बदल सकारात्मक असावेत इतकी माफक अपेक्षा ठेवली मग आणि त्याही आघाडीवर निराश व्हावं लागतय की काय अशी जाणीव खड्ड्यांनी काठोकाठ भरलेले रस्ते देत होते. नजर मात्र नेटाने जुन्या परिचित खुणा शोधत भिरभिरत होती. गावाबाहेर, जिल्ह्याबाहेर इतकेच काय तर देशाबाहेरही मोठा काळ गेला असला आपला तरी मुळं रुजलीयेत इथे या जाणीवेला मन धरून होते. ’असं नव्हतं रे इथे’, ’अरे हा रोजचा रस्ता होता आमचा’, ’हे किती बदललय’, ’हे अंतर तेव्हा किती मोठं वाटायचं’ असं काहीबाही सतत बोललं जात होतं. लहान मुलांसारखं कुतुहल बाळगत गाडीच्या खिडकीतून बाहेर पहाणारी आई मुलांनाही गमतीची वाटत असावी पण ते ही उत्सुकतेने कानाकोपरा पहात होते हे नक्की. ’इथे व्यायामशाळा होती’, ’इथे पीराची टेकडी होती’, ’अमक्याचं घर होतं इथे’ वगैरे उल्लेख वळणावळणांवर येत होते.

भुतकाळाबाबत मन चिवट असतं आपलं… भारताबाहेरच्या वास्तव्यातली स्वच्छता पाहून आल्यामुळे की काय पण नाही म्हटलं तरी गावाने त्याआघाडीवर चांगलीच पिछाडी घेतलेली पाहून मन दुखावलही जरासं. पूर्वी हेच आपलं अवघं विश्व होतं आणि आता आपणच या गावाला प्रश्न विचारतोय या जाणिवेने मन चपापलं. रस्त्यात दिसणारी घरं तीच असली तरी काहींवर दुसरे मजले दिसत होते, ’अंगणं’ तर सगळीच बदललेली होती. ज्या पेरूच्या, आंब्याच्या झाडाने फळांची चव समजली ती झाडंच दिसत नव्हती… ज्या पारिजातकाखाली उभं रहात प्राजक्ताचं शिंपण झेललं होतं, जो पारिजातक आजही मनाच्या मधोमध उभा होता तो पारिजातक जेव्हा दिसला नाही तेव्हा मनावर कसलंसं सावट आल्यासारखं वाटलं. जे अश्रु खूप दिवसात वाट हरवल्यासारखे कुठेतरी दडून बसले होते ते पुन्हा डॊळ्यांत वस्तीला आले… माझ्यासारखेच गावी परतले जणू अश्रुही आज.

आमच्या कॉलनीत गाडी पोहोचली होती एव्हाना. आता समोर घर दिसू लागलं होतं. अनेक वर्षांनी जुन्या गावाकडे आणि त्यातही आपल्या जुन्या रहात्या घराकडे परतताना घर, त्याचा सभोवताल बदललेला असण्याची असते आपली मानसिक तयारी. घर जुनं होणं, काही ठिकाणी डागडूजीची गरज असणं वगैरे मान्यही असतं आपल्याला, पण ते घर होतं त्यापेक्षा खूप छानबिन होणं , अंतर्बाह्य बदललेल्या घराची ओळख हरवणं आणि सगळ्यात क्लेशकारक म्हणजे घर मुळ जागीच असलं तरी ते आता आपल्या ताब्यात नसणं हे मात्र जड जातं पचायला. काही अपरिहार्य कारणाने आता आपलं नसतं ’आपलंच’ घर. बदललेल्या ह्या परिस्थितीचा विचार येतो आणि मनाच्या घट्ट भिंतीचेच काही पोपडे गळून पडतात, एखादा आधाराचा खांब मुळापासून हलतो. जाऊच नये हे बदल पहायला असं वाटतं एकीकडे आणि तरीही मन ओढ घेतं त्या घराकडे. ’नको थांबूया इथे आपण’ मी नकळत म्हणाले…. थांबावं असं वाटत असताना, नाही थांबू असंही वाटत होते.
कब आओगे ये घर ने मुझ से चलते वक़्त पूछा था

यही आवाज़ अब तक गूँजती है मेरे कानों में…

माझ्या अस्तित्त्वाचा मागे सुटुन गेलेला एक मोठा भाग समोर होता आणि आत्ताच्या अस्तित्त्वाला तो जोडला जाईल की नाही इतकं आपलं अस्तित्त्व काळाच्या प्रवाहात बदलत गेलय हे जाणवत गेलं. जिगसॉ पझलचा एक तुकडा सापडत होता खरा पण मुळचं चित्रच बदललय की काय ही जाणीव मनाची घुसमट वाढवत होती.

आजुबाजूच्या घरात माणसं होती… काही नवी आली होती काही जूनी मिटून गेली होती. मी गेले तर त्यांना भेटून मला आणि मला भेटून त्यांना आनंदच होणार होता. पण गेल्या गेल्या क्षणभर का होईना मला माझी ओळख सांगावी लागेल हे लक्षात आलं आणि पाय पुढे सरकलेच नाहीत. नुसतीच उभी राहिले… ती तेव्हाची ’मी’ जिथे तिथे दिसत होते स्वत:लाच… तिला पहात राहिले, तेव्हाच्या तिला सावरून स्वत:कडे बोलावत राहिले. आमच्या घरातून, माझ्याच खोलीच्या खिडकीतून बाहेर पहाणाऱ्या कोणालाही मी जितकी परकी वाटणार होते तितकंच ते बाह्यत: बदललेलं घर मला परकं वाटत गेलं. मैत्रीणीच्या घरासमोर जाऊन उभी राहिले… दार उघडून आत जायचे होते… फाटक ढकललेही आणि मन पुढे सरकण्याऐवजी कितीतरी वर्ष मागे ओढत गेलं… मनाबरोबरच मी ही परतले पुन्हा आमच्याच घराकडे.

भरून आलेले डोळे पुसले आणि पुन्हा उमगलं घराचा आत्मा तेव्हाही तृप्त होता आताही असावा. घराच्या चारही बाजूच्या अंगणात बहरलेली बाग याची साक्ष होती. घराची पायाभरणी आठवली… पायासाठी आणलेले दगड, वाळूचे ढीग, हळूहळू उभ्या रहाणाऱ्या भिंती…लालसर विटांची प्रमाणबद्ध मांडणी, त्यावर मारलं गेलेलं पाणी… ओल्या भिंतींचा सुगंध, त्या भिंतींवरून मारलेल्या उड्या.. एक एक आठवण येत गेली. घर पूर्ण होताना केलेली वास्तुशांत आठवली. हळदीकुंकवाचे आईच्या हाताचे ठसे… वास्तुपुरूष ठेवलेली घरातली जागा, सगळं सगळं लख्ख आठवलं. मन काठोकाठ भरून आलं आणि वाटलं शिरावं या वास्तुच्या कुशीत, भेटावं त्या वास्तुपुरूषाला… सांगावा त्याला गेल्या दोन तपांमधला माझ्या आयुष्याचा प्रवास, घ्यावा त्याचा आशिर्वाद पुन्हा नव्याने.

वाटलं जीव गुंतलाय इथेच आपला… घुटमळतय मनातलं काहीतरी इथेच. या विचाराने मात्र भान आलं, ” कोणी वापरलेली वस्तु घेऊ नकोस कधी, देणाऱ्याचा जीव गुंतलेला असतो” माझं नवऱ्याला नेहेमीचं सांगणं मलाच पुन्हा आठवलं आणि पुढे निघालेली पावलं खिळली जमिनीला. माझा किती जीव अडकलाय या वास्तुत, प्रकर्षाने सामोरं आलं ते. लग्न करून सासरी निघताना ’निरोप’ घेते मुलगी, घराचाही… सगळ्या सगळ्यातून सुटत पुढे जाते. माझंही झालं होतं तसंच पण या ’वास्तु’चा निरोप घ्यायचा बाकी होता. डोळे कितव्यांदातरी पुन्हा भरून येत होते…

माझ्या अडकलेपणाला त्या क्षणी आवर घातला. जड पावलांनी, भरल्या मनाने, भरल्या डोळ्यांनी निरोप घेतला घराचा… ’तुझ्यात आसरा घेणाऱ्या प्रत्येकावर कायमच कृपा असू दे’ मनापासून मागणं मागितलं. वास्तु ’तथास्तू’ म्हटलीच असावी…म्हणणारच होती, मी लाडकी लेक होते त्या घरातली.

घरापासून घरापर्यंत एक संपूर्ण आवर्तन पूर्ण करून वळले. जुन्या सगळ्याकडे पाठ फिरवत परत फिरले… मन शुन्य होतं अगदी. कोरं, निराकार… पाठवणी झाल्यानंतर मुली निघतात सासरी तेव्हा त्यांना काय वाटतं असं विचारलं तर नाही सांगता येत चटकन… अमूर्त भावना व्यक्त नाही करता येत. तितक्यात नवऱ्याने पाठीवर हात ठेवला. माझ्या डोळ्यातल्या पाण्याचं प्रतिबिंब त्याच्याही डोळ्यांत उमटलेलं दिसलं… माझ्या मनातल्या आवर्तनांचा तो मुक समंजस साक्षीदार होता. त्याच्यासोबतीने पावलं पुढे टाकली…पुन्हा नव्याने.

घरं एकाकडून दुसऱ्याकडे जातात तेव्हा दारावरची पाटी बदलते, पायाचे दगड तेच तिथेच तसेच असतात…. अंगणातली झाडं बदलतात, माती बदलत नसते… माझ्या अस्तित्त्वाच्या भिरभिरलेल्या धुलीकणाला त्याची माती सापडली होती… आयुष्याच्या वावटळीला सामोरं जायला आता आम्ही सज्ज होतो…. वास्तुपुरूष पुन्हा पुन्हा तथास्तू म्हणत होता !!

✍🏻 Tanvi Amit
महाराष्ट्र टाईम्स, दिवाळी अंक 2017

Advertisements

दुबई-२

दुबईतला दुसरा दिवस…….सकाळी आम्ही निघालो ते ’मॉल ऑफ़ द एमिराट्स’ पहायला. मला स्वत:ला उगाचच मुलांची फरपट करत विंडो शॉपिंग वगैरे आवडत नाही…….कुठल्यातरी मॉल मधे जा आणि ज्या वस्तू आपण बापजन्मात घेणार नाही त्या कशाला पहा अशी माझी मतं मी मांडत होते……पण बरोबरच्या वाटाड्याने मला गप्प बसायला सांगितले……हा आमचा ’होस्ट आणि दोस्त’ म्हणजे सुबी नावाचा माझ्या नवऱ्याचा मित्र……आबुर्ज दुबईधि मस्कतला असलेली ही स्वारी सध्या दुबईत असते. मुलांचा लाडका सुबी मामा त्यांना वर्षभराने भेटलेला असल्यामुळे माझी बडबड त्यांच्या भरतभेटीत व्यत्यय आणत होती. मेट्रो हे मुलाचे मोठे आकर्षण…….वाळवंटातली सगळीच आश्चर्य आणि प्रगती खुल्या मनाने पहायची होती त्यामूळे आम्ही मुंबईतल्या लोकल पहाणारे लोकं, मेट्रो काही नवी नाही वगैरे कद्रूपणा कोणी करत नव्हतं!!!!! ही ट्रेन सुरू झालीये ती ०९/०९/०९ या दिवशी सकाळी ०९:०९:०९ वाजता……कुतुहल होतं हिच्याविषयी…..

दोन वेगवेगळ्या टॅक्सीमधून आम्ही सगळे बर्जूमन या जवळच्या मेट्रो स्टेशनवर पोहोचलो. दुबईत सरळं हिंदी बोलले की काम भागते…..इथले टॅक्सी ड्रायव्हर्स भारतीय ,पाकिस्तानी वा बलुची असतात त्यामूळे अरेबिक आलेच पाहिजे असे नाही. ही सोय मस्कतला नाही….इथे जुजबी तरी अरेबिक आलेले केव्हाही सोयिस्कर ठरते. दुबईत फिरताना वारंवार जाणवत होते ते वैभव…….बराच भाग हा पुण्या मुंबईसारखा असला तरी अरबांचे वैभव आणि आपल्या राष्ट्राच्या प्रगतीशी असलेली बांधिलकी जाणवत होती. दोन वेगवेगळ्या टॅक्सी असल्यामुळे स्टेशनच्या दोन टोकांना उतरणे…..ए्कमेकांचे पर्सनल नंबर नसणे……मग तू गोंधळ घातलास की मी वगैरे माझे आणि नवऱ्याIce Land in The mall of the Emiratesचे वाद….सगळे सोपस्कार पार पाडतांना लक्षात आले की आपले हुशाIce Land in Mall of the Emiratesर चिरंजीव दुसऱ्या कुटूंबाकडे आहेत ते निस्तरतील हा गोंधळ. आणि लेकाने माझ्या विश्वासाला पात्र ठरत त्यांच्याकडच्या मोबाईल वरून मला फोन लावून आम्हाला शोधून काढले. एकदाचे आम्ही ट्रेनमधे चढलो…..’बुर्ज दुबई’ ही जगातली सर्वाधिक उंच बिल्डींग दुबईतल्या कुठल्याही टोकातून दिसते…….साक्षात आकाशाला गवसणी घालणारे ते वैभव आता जवळून पहात होतो आम्ही……

२०-२५ मिनिटांच्या ट्रेन सफारी नंतर पोहोचलो ’मॉल ऑफ़ द एमिराट्स’ मधे…..सुबीचे ऐकून आपण काहीही चूक केली नाही याची प्रचिती आली. प्रचंड मोठा आणि ऐश्वर्यसंपन्न मॉल……याचे आणि एक वैशिष्ट्य असे की या ठिकाणी एक ’आईस लॅंड’ बनवलेले आहेत…..शुन्य डिग्रीपेक्षा कमी तापमान राखून तयार केलेले हे आईसलँड पहाणे ही एक पर्वणी होती, ईग्लू, पोलर बेअर, एस्किमो सगळे हजर होते तिथे. वाळवंटातल्या मॉलमधे लोक मस्तपैकी आईस स्किईंग करत होते….एकमेकांच्या अंगावर बर्फाचे गोळे फेकत होते…….मनात ईच्छा आणि हातात पैसा असेल तर काय काय होउ शकते!!!!! २१ सप्टेंबर जागतिक शांती दिवस म्हणुन या मॉलमधे एक मोठी मेणबत्ती ठेवली होती ज्यावर ’शांती संदेश’ लिहायचे होते……जवळपास ३/४ तास या मॉलमधे फिरून आम्ही निघालो ते ’दुबई मॉल’ कडे……एक आश्चर्य तिथेही वाट पहात होते……..Aquarium...Dubai mall

’दुबई मॉल’ यात काय आश्चर्य असेल ते असो माझ्यासाठी हेच महत्वाचे होते की हा ’बुर्ज दुबई’ च्या जवळ होता…….हा मॉलमधे एक प्रचंड मोठे अक्वेरियम बनवलेले आहे……लहानमोठे विविध आकाराचे रंगाचे मासे पहाणे सगळ्यात जास्त एंजॉय केले माझ्या लेकीने……मनसोक्त बागडत होती ती. आणि तीच का आम्हाला ही मजा येतच होती……रोजच्या त्याच त्याच रूटिनमधून मिळालेला बदल सुखावत होता……… अक्वेरियम मधल्या बोगद्यातून मासे अजून जवळून बघितले……मस्कतहून आमच्याबरोबर आCandle for peaceलेले नवरा बायको हे नविनच लग्न असल्यामुळे मासे, बोगदे तत्सम गोष्टींपेक्षा एकमेकांचे फोटो काढण्यात रमलेले होते……

आता संध्याकाळचे सात वाजत आले होते…फिरून फिरून पाय दुखत होते. साडे आठ वाजता निघायचे होते क्रुजसाठी…..आम्ही परतलो हॉटेलवर. चहा पिउन फ्रेश झालो……मी आणि सुबी रमलो होतो शिळोप्याच्या गप्पात…या दोन दिवसात आम्हाला वर्षभराच्या गप्पा मारायच्या होत्या……आठ वाजता गाडी आली आणि आम्ही निघालो क्रूजसाठी…..भारतात क्रुज काही नवे नाही, गोव्याला केरळमधे क्रुज असतेच. आमचा हा अनुभव तितकासा सुखद होणार नाही याची जबाबदारी क्रुजवर असणाऱ्या गुज्जू ग्रुपने घेतली. बोट दुबई क्रीकमधे फिरायला लागल्यानंतर सुरु झालेली गाणी बंद करून या गुज्जू गँगचा म्होरक्या त्यांना गुजरातीमधे अनेक सुचना करत होता, त्यांच्या ट्रीपचे संपुर्ण प्लॅनिंग त्याने समजावले……आमच्या बरोबर असलेले ’गोरे’ आणि मल्लू मात्र वैतागले…..कसेबसे त्याची बडबड थांबली आणि डिनर लावण्यात आले……त्याबरोबरच ही सगळी फौज त्यावर तुटून पडली……बोट बॅलन्स होत नाहीये हे अनेक वेळा सांगुनही ते ऐकेनात. शेवटी गेलेल्या आम्हाला त्या डिनर मधे नक्की किती पदार्थ आहेत हे समजणार नाही याची काळजी त्यांनी घेतलेली होती. आम्ही मात्र सभोवतालचे दुबई पहाण्यात रमलो होतो, शेजारी असलेल्या गोऱ्यांची एव्हाना ईशानशी मैत्री झालेली होती….. ह्याने फोटो काढतो म्हटल्यावर त्या पन्नाशीच्या गृहस्थाने समोरच्या टेबलवरची फूले देऊन त्याच्या सौ.ना देण्याची पोज देउन त्याच्या तरूण मनाचे दर्शन घडवले……सौ. नेही ती फुलं लाजून स्विकारली. तेव्हढ्यातच आगमन झाले ’जादुगाराचे’, हा मल्लू जादुगार त्याच्या भयाकारी ईंग्लिशमधून त्याच्या ट्रिक्स समजावत होता……त्या गोऱ्यांनाच काय आम्हालाही समजेना, मग त्याला सल्ला दिला तुला हिंदी येत असेल तर त्यातूनच बोल!!!!! पण चाचपडतच त्याने केलेल्या जादू मात्र सगळ्यांना आवडल्या…… अंगठी गायब करणे आणि क्रूजच्या दुसऱ्या टोकाहून ती सापडणे….या जादुसाठी मी अंगठी दिली आणि तेव्हढ्यातच थोडं लाईमलाईट मधे येण्याची संधी साधली……

दमून थकून परतत आम्हाला अकरा वाजले होते…….पुढचा दिवस होता ’दुबई म्युझियम’ चा…….

दुबई……..

Burj-al-arab.....मस्कतला रहायला येण्यापूर्वी जसं ओमान हा देश जगाच्या पाठीवर नक्की कुठे आहे हा प्रश्न होता तसेच त्यावेळी दुबई आणि U.A.E. याबद्दलही मनात गोंधळ होता……क्रिकेटच्या मॅचेस मधे शारजा कप असतो ते शारजा, दुबई या देशाजवळ आहे हे असलं भौगोलिक अज्ञानसुद्धा होते.

मस्कतला आल्यानंतर मात्र या शेजारी राष्ट्राची अधिक आणि योग्य माहिती मिळाली. सात एमिराट्स मिळून बनलेले U.A.E……..त्यातलेच एक दुबई. ईतर सहा एमिराट्स आहेत शारजा, रास-अल-खैमा, अजमन, अल-ऐन, फुजैरा आणि अबुधाबी. दुबई हे त्यातले सगळ्यात प्रगत असल्यामुळे ते नाव अधिक परिचयाचे. पण बाकीचे एमिराट्स हे नवखेच होते. या ईदच्या सुट्टीत आम्ही चार दिवसांची दुबई सफर केली. ही पोस्ट थोडीफार त्या देशाबद्दल आणि आलेल्या अनु्भवाबद्दल……..मस्कतहून दुबईला जाण्याचे दोन पर्याय आहेत एक म्हणजे विमानाने आणि दुसरा रोडने…..साधारण ४०० कि.मी. अंतर स्वत:च्या गाडीने पार करा नाहीतर ONTC च्या सरकारी बसेस नी जा…….आम्ही पहिल्यांदाच जात असल्याने बसनी जाण्याचा पर्याय निवडला. या प्रवासात मुलांनी त्रास न दिल्याने तो आम्ही एंजॉय करू शकलो. मात्र सरकारी बसेस सगळीकडे ढोबळमानाने सारख्याच असा अनूभव आला.

विमानप्रवासात आपण देशांच्या सीमा केव्हा ओलांडतो ते कळत नाही पण या प्रवासात मात्र आम्हाला ते अनुभवायला मिळणार होते…….’No man’s land’ मधून जायला मिळणार होते. मुळात अश्या बॉर्डर्स म्हटल्या की डोळ्यासमोर ’वाघा बॉर्डर’ चे टि.व्ही. वर पाहिलेले दृष्य येते. इथे आम्हाला स्वत:चे विसाचे कागदपत्र वगैरे स्वत:च करायचे होते……खूप उत्सुकता होती सगळ्याची. सीमेवर शस्त्रांनी सज्ज जवान असतील वगैरे मुलाच्या कल्पनांना उधाण आले होते. नवरा आमच्याआधि एकदा जाउन आलेला असल्यामुळे प्रवास सुरू झाल्यावर थोड्याच वेळात मी आणि मुलाने त्याला भंडावायला सुरुवात केली………’बॉर्डर कधी येणार’ या आमच्या प्रश्नाला तो, “सोहार गेल्यावर लगेच येइल…” हे ठरलेले उत्तर देत होता. मग थोड्यावेळाने मुलाने, “बाबा सोहार कधी येणार….” असे विचारायला सुरुवात केली. दोन अडिच तासाने एकदाचे ते सोहार आले आणि मग लगेच १५-२० मिनिटात आम्ही ओमानच्या सीमेवर पोहोचलो. प्रशस्त ऑफिसमधे आम्हा सगळ्यांची रवानगी करण्यात आली……..आमचे पासपोर्ट बसच्या कंडक्टर बाईने आधिच घेउन ठेवले होते त्यावर ’एक्झिट’ स्टॅंपिंग तिनेच करुन घेतल्यामुळे आम्हाला तिथे काहिच करायचे नव्हते…….केवळ पासपोर्ट तिच्यादुबई एकीकडे अतिप्रगत तरिही आपल्या संस्कॄतीशी जोडलेले.... ताब्यात असल्यामुळे आम्ही तिच्यावर डोळा ठेवून होतो.

येव्हढ्या गर्दीत मुलाची भुणभूण सुरुच होती, सोल्जर्स कुठे आहेत म्हणून……..मग त्याला सांगितले की ते U.A.E. बॉर्डरवर तुझी वाट पहात आहेत…………..एकदाचे ओमान मागे सुटले आणि आम्ही U.A.E. मधे प्रवेश केला. इथे सगळीकडे निवांत कारभार होता……..इथले कायदे एकूणातच भयंकर कडक असल्यामुळे फारसे गुन्हे करण्याच्या फंदात सहसा कोणी पडत नाही………बरं पुन्हा वर्षानूवर्षे खटले लांबत नाहित…….लगेच् शिक्षा होते. मागे एकदा नवऱ्याच्या मित्राने रात्री २ वाजता सिग्नल मोडला…….गस्तीवर असलेल्या पोलिस पथकाने लगेच त्याच्या गाडिचा पाठलाग केला……..त्याला थांबवून गाडी ताब्यात घेतली……बरोबर असलेल्या त्याच्या बायकोला, पोलिसांनी त्यांच्या गाडीने घरी सुरक्षित सोडले…….या गुन्ह्यासाठी असणारी ४८ तासांची जेल भोगून दोन दिवसांनी रात्री पावणे तीन वाजता त्याला सोडण्यात आले……. बर चिरीमिरी देतो म्हटल्यावर तीच शिक्षा ४८ वर्षे होण्याचीच शक्यता जास्त…….तेव्हा कायद्याच्या चौकटीतच राहिलेले बरे!!!!!

तर ओमान सोडल्यावर १० ते १५ मिनिटात आम्ही ’हत्ता बॉर्डर’ ओलांडुन U.A.E. चौकीवर पोहोचलो……..रांगेत उभे राहून विसा फी भरून एकदाचे आम्ही या देशात ’एंट्री’ मिळवली. सगळे सोपस्कार पार पाडून बाहेर पडलो आणि पाहिले की आमची बस ’गायब’ आहे. सगळे सामान बसमधे……बरोबर लहान मुलं, आणि आम्ही ८/१० माणसं रात्रीच्या ८ वाजता तिथे उभे होतो…….गोंधळलेलो……तिथल्या पोलिसाला विचारले तर त्याने वर आकाशाकडे बोट दाखवले आणि तो निघुन गेला. आता मात्र खरी पंचाईत होती……अश्या वेळी दुसऱ्या पोलिसाला विचार वगैरे सल्ले नवरा अजिबात ऐकत नाही…….आहेत ना अजुन लोकं बरोबर ते बघतील काय ते किंवा जे त्यांचे होइल तेच आपले………असली भूमिका घेऊन बाप लेक तिथे पकडापकडी खेळतं होते……..मला मात्र असा वैताग आवडत नाही. मी दुसऱ्या पोलिसाकडे गेले आणि शक्य तेव्हढे त्याला समजावले की बाबा रे माझ्याकडे दोन लहान मुलं आहेत, मला बसचा पत्ता दे. तेव्हा कुठे त्याला समजले की आम्हाला खरच माहित नाहीये बस कुठे गेलीये ते!!!! मग त्याने सांगितले की बसमधल्या काही जणांचा पासपोर्टवर ’एक्झिट’ स्टॅंपिंग’ झालेले नव्हते…..तसेच या बॉर्डरवर काही जणांना विसा नाकारण्यात आलेला होता त्या सगळ्यांसाठी बस पुन्हा ओमान बॉर्डरला गेलेली आहे आणि ती अर्ध्या तासात येइल……….तेव्हा कुठे जीवात जीव आला, बरोबरच्या एका वयस्क कुटुंबालादेखील हा निरोप दिला……….पाउण तासात बस आली आम्ही सगळे बसलो………….आता मुलाचे प्रश्न सुरु झाले, “बाबा दुबई कधी येणार?????” मुलीचे वेगळेच नाटक सुरु होते……. “आहा !!!! मस्त आहे मुंबई, मला तर खूप आवडलं………” असे ’दुबई’ चे ’मुंबई’ असे नामकरण करून ती मोकळी झाली होती. आणि नुकत्याच दिसू लागलेल्या वाळवंटाचे कौतूक करून तिने या सहलीत ती खूश असल्याची ग्वाही दिली होती.

दुबईला पोहोचलो साधारण अकरा साडेअकराच्या सुमारास आणि मुलीचे म्हणणे खरे असल्याचे पटले…….खुप साम्य आहे ’दुबई’ व ’मुंबई’ या दोन्ही शहरात……..पहिल्या दिवशी हॉटेलवर पोहोचल्यावर चहा पिउन गप्पा मारत बसलो……..दुसऱ्या दिवशी ’मॉल ऑफ द एमिराट्स’ , नुकत्याच सुरु झालेल्या मेट्रोची सवारी, ’ दुबई मॉल’, आणि दुबई क्रीकमधे क्रूझ सफारी असा भरगच्च कार्यक्रम असल्यामुळे आणि सगळे बऱ्यापैकी दमल्यामुळे पटापट झोपले…………………

क्रमश: